Karaboyunlu dalgıç Gavia arctica : Kızıl gerdanlı dalgıçtan büyük ve kalın gagalıdır. Üreme giysisinde rahatça tanınır; başı ve boyun arkası gri, boyun önü siyahtır. Üreme dışı giysisinde kızıl gerdanlı dalgıçtan koyu ve lekesiz sırtı, böğür gerisindeki büyük beyaz leke, başı ve boynundaki koyu bölgenin daha koyu ve geniş olması ve gözü de içine almasıyla ayrılır. Buz dalgıcından küçüktür, çıkıntısız alnı, siyah sırtıyla konstast oluşturan gri başı ve boynu, en kolayca da böğür gerisindeki belirgin beyaz lekeyle ondan ayrılır. Yüzerken başını ve gagasını genellikle yatay tutar. Uçuşta yavaş kanat çırpar, ayakları kuyruk ucunu aşar. Ötüşü etkileyici, dalgalı ve aynı zamanda ürpertici haykırışlardan oluşur. Daha büyük göllerde ürer, genellikle adalarda yuva yapar. Boyu 58 - 73cm.

Küçük batağan Tachybabtus ruficollis : Bölgedeki en küçük batağandır. Üreme giysisindeki kestane kızılı yanakları, boynu ve gaga dibindeki sarımsı lekeyle rahatça ayrılır. Üreme dışı giysisinde boynunun önü ve alt tarafı (beyaz değil) açık kahverengidir. Sonbaharda gencinin yanaklarında beyazlık olabilir. Uçuşta kanatlarında beyaz yoktur. Ötüşü gülmeyi yada kişnemeyi andıran, inişli çıkışlı, ince ve hızlı bir trildir. Uyarı sesi: 'uit,uit'. Diğer batağanlara kıyasla nehirlerde daha sık, deniz kıyısında daha seyrek bulunur. Boyu 25 - 29 cm.

Tepeli batağan Podiceps cristatus :

Kızılboyunlu batağan Podiceps grisegena : Üreme giysisindeki boynu kestane kızılı, yanakları açık gri, gaga dibi parlak sarıdır. Üreme dışı giysisinde bahriden daha kirli beyaz ve daha kalın yapılıdır. Gagası sarımsı ve daha kısa, boynu gridir. Bahride olduğu gibi kaşı beyaz değildir. Siyah tepesi ve beyaz yanağı gözün gerisinde dağınık bir sınırla ayrılır. Uzaktan bahriden çok kara boyunlu batağana benzer. Üreme döneminde sıkça gür sesi, dalgıca benzeyen uluma, vaklama, tıslama, anırma ve kişnemeye benzeyen sesleri duyulur. Kışın deniz kıyısında bulunur. Boyu 31 -38 cm.

Kulaklı batağan Podiceps auritus : Kara boyunlu batağandan biraz daha büyük ve ince yapılıdır. Tepesi düzdür. Üreme giysisindeki boynu ve gövde yanı kestane kızılı, gözünün gerisinden arkaya doğru çıkan tüy demetleri altın rengidir. Üreme dışı giysisinde tepesi ve boyun arkası siyah, yanakları ve boyun önü beyazdır, bu iki renk göz hizasından geçen keskin bir hatla ayrılır. Gözünün önünde silik beyaz bir benek vardır. Gagası düz, gaga ucu sarı, gaga dibi pembedir. Sesi kalındır, ince bir kargaya benzer. Kışın deniz kıyısında bulunur. Boyu 28 - 34 cm.

Karaboyunlu bata Podiceps nigrocoltis : Kıpkırmızı gözüyle dikkat çeker. Üreme giysisindeki boynu siyah, yelpaze ve şekilli kulak tüyleri altın sarısıdır. Kışın küçük batağandan beyaz boyun önü ve alt tarafıyla ayrılır. Alt gaganın ucu yukarı kıvrıktır. Tepesi yuvarlaktır. Siyah tepesi ve beyaz yanakları arasındaki kontrast daha azdır, siyah ve beyaz kısımlar gözün gerisinde birbirine karışır. Kulağı tırmalayan tiz sesleri vardır, bunlardan 'puu-iip' sıkça duyulur. İç bölgelerdeki göllerde koloniler halinde yuva yapar. Kışın büyük göllerde ve deniz kıyısında bulunur. Boyu 28 - 34 cm.

Karabatak Phalacrocorax carbo : Bölgedeki en büyük koyu renkli deniz kuşudur. yanakları ve boğazı beyaz, kesesi sarı ya da turuncumsu sarıdır. Üreme giysisinde tepesi ve boynu beyaz kırçıllı ya da bembeyaz olur, böğründe beyaz bir leke belirir. Gencinin alt tarafı açık renklidir, karın bölgesi siyah kırçıllı olabilir. Sesi çok pez ve gırtlaksaldır. Deniz kıyıları ve çöllerde yaşar, büyük koloniler halinde kayalarda ve su içindeki ağaçlarda yuva yapar.

Küçük karabatak Pha.pygmaus : Bölgedeki en küçük karabatakdır, yeşilbaştan küçüktür. Kısa gagası, yuvarlak başı, kısa ve kalın boynu, uzun kuyruğuyla hemen tanınır. Gözü siyahtır. Uçuşta uzun kuyruğu ve uçuş tarzıyla tanınır; bir çeltikçi gibi ard arda kanat çırpar ve süzülür. Üreme giysisinde başı ve boynu kızıl kahverengi, gövdesi ince beyaz çizgilidir, kış sonunda başı ve boynu simsiyah olabilir. Tatlı ve acı sulardaki geniş sazlıklarda yaşar, çok küçük göletlerde de bulunabilir. Ağaçlarda ve sazlıklarda yuva yapar. Boyu 45 -55 cm.

Ak Pelikan Palecanus onacrolatus : Üreme giysisinde gövdesi pembemsi beyaz ve tepesi kalkıktır. Kesesi ve göz derisi sarı ya da turuncu, bacakları pembe veya kızıldır. Alttan leyleğe benzer; kanat telekleri siyah, kanat örtüleri beyazdır. Genci koyu kahverengidir; 3-4 yılda erişkin giysisine kavuşur. Sesi gırtlaktan gelir, çok pestir, çoğunlukla sadece yuva çevresinde duyulur. Tatlı ve acı göller, bataklıklar ve sığ deniz kıyısında koloniler halinde yuva yapar. Boyu 140-175 cm.

Tepeli Pelikan Pelecanus crispus : Ak pelikandan biraz iridir. Giysisi pembe beayzdır, hiçbir zaman pembe olmaz. Üreme giysisinde tepesi kıvrık tüylüdür. Gözleri sarı, kesesi turuncu, göz dosyası mordur. Kanat altı kirli beyazdır; altta kol örtüleri ve kol telekleri arasında çok açık bir renkli bir şerit vardır. Bacakları gridir. Sesi ve yaşamalanı ak pelikan gibidir. Koloniler halinde balıkça zengin göllerde ve lagünlerde yuva yapar. Boyu 160-180 cm.

Balaban Botarus stellaris : İri ve kahverengi bir sazlık kuşudur. Üst tarafı siyah desenlidir. Tepesi siyah, ağız kenarı turkuazdır. Çoğunlukla sazların arasında saklanır, seyrek görülür, daha çok duyulur. Ötüşü pesdir, bir şise ağzını üfleyince çıkan uğuldamaya ya da bir sis düdüğüne benzer ve çok uzaktan duyulabilir: 'hu-phuu'. Keskin bir uçuş sesi vardır: 'kıuau' ya da ' kıuaa'. Yerde kambur durur. Sazların arasında gizlenmek için kıpırdamadan dimdik durur. yuvasını ve yavrularını savunmak için savunma duruşuna geçer; savunma duruşunda yere çöker, gagasını kaldırır ve kanatlarını açar. Geniş sazlıklar ve bataklıklarda tek başına yaşar. Genellikle sazlıkların arasında bulunur, kötü havalarda açığa çıkabilir. Boyu 70-80cm.

Küçük balaban Minitus : Bölgede bulunan en küçük balıkçıldır. Erkeğin beyaz kanat örtüleri, siyah üst tarafıyla özellikle uçuşta çarpıcı bir kontrast oluşturur. dişisi daha soluk renkli ve kahverengidir, alt tarafı çizgilidir. Gencinin üst ve alt tarafları çizgilidir. Ötüşü yaklaşık 3 sn.de bir duyulan tek heceli bir havlamadır. Uçuş sesi 'kuer'. Uyarı sesi 'gak' yada 'gat'. Çoğu zaman saklanır. Dev bir kamışcın gibi sazlara tırmanır. Balaban gibi tehlike duruşuna geçebilir. yoğun bitki örtüsü bulunan bataklıklarda ve tatlısu kenarlarında yaşar. Boyu 33-38cm.

Gece balıkçılı Nyclicorax n. : Beyaz,gri ve siyah renklidir. Tıknazlığı v kambur duruşuyla boynunu göstermez. Tepesi ve sırtı siyah, tepesinden çıkan süs tüyleri uzun ve beyazdır. Gagası siyah ve bazen yeşilli, gözü kırmızı, yüz derisi mavi, siyah yada yeşilimsi, bacakları sarı yada turuncudur. Genci kahverenci üzerine beyaz beneklidir. Balabana benzer. Ergeni beneksiz ve soluk kahverengidir. Uçuşta gri kanatları ile siyah sırtı kontrast oluşturur, hızlı kanat çırpar, sürüleri sıralı uçar. Özgün sesi vıraklamaya benzer : 'kvak'. Çoğunlukla gececidir, alacakaranlıkta uçarken, gündüz sık ağaç dalları yada sık bitki örtüsünde dinlenirken görülür. Çevresinde yoğun bitki örtüsü bulunan bataklıklar, sazlıklar, göller ve nehirlerde bulunur. Boyu 58-65cm.

Küçük ak balıkçıl Egretta gerzetta : Zarif bir balıkçıldır. Gagası ve bacakları siyah, ayakları sarıdır. Gencinin kafası kahverengimsidir. Uçuşta sarı ayakları hemen göze çarpar. üreme giysisinde başında bir çift telsi tüy, göğüs ve sırtında uzun süs tüyleri vardır. Yüz derisi mavi-gri yada turkuazdan turuncuya dönüşür. Nadir koyu donunun gövdesi koyu gri, gerdanı çoğu kez beyazdır. Yuvadaki sesi sert bir havlamadır. Bataklıklar, sığ içsular ve deniz kıyısında yaşar; su içindeki yada kenarındaki ağaçlarda yuva yapar. Boyu 55-65cm.

Büyük ak balıkçıl Egretta alba : En büyük ak balıkçıldır. Koyu gri balıkçıla yaklaşır. Üreme giysisinde başında süs tüyleri bulunmaz, sırtından kuyruğa ince tüyler uzanır. Yüz derisi yeşilimsi, gagası sarı, bacakları koyu kahverengidir. Uçuşta çok yavaş kanat çırpar, siyah bacaklarıyla küçük ak balıkçıldan ayrılır. Bataklıklar, tatlı yada acı sığ sularda yaşar, geniş sazlıklarda yuva yapar. Boyu 85-102cm.

Külrenkli balıkçıl Ardea cinerea :

Erguvani Balıkçıl Ardea purperea : Gri balıkçıldan daha küçük zarif ve koyu renkildir. Boynu gagası daha ince ve uzundur, boynu bir yılanı andırır. Tepesi ve karnı siyah, boynu siyah çizgili, karnı koyu kestane rengidir. Genci ve regeni açık kahverengidir, daha kalın gövdeli balabanla karşılaştırıldığında tepesindeki siyah daha az, boyun yanı çizgili değildir. Erişkin giysisine ulaşması 5 yıl sürer, ergenler erken üreyebilirler. Uçuşu gri balıkçıldan daha hızlı, kıvrık boynu daha çıkıntılı, kanat üstü örtüleri daha koyu renklidir. Uçuşta gagasını hafifçe aşağıya bükük, arka parmaklarını yukarı kalkık tutar. Genellikle sazlıkların arasında gizlenir. Sığ tatlısu da yaşar, sazlıklarda yuva yapar. Boyu 78-90cm.

Kara leylek Cinonia nigra : Beyaz karnı ve kuyruk altı örtüleri dışında simsiyahtır. yakından tüylerinin parlak yeşil ve mor olduğu farkedilir. Gagası ve bacakları kırmızıdır. Gencinin gövdesi kahverengi, gagası açık renklidir. Leylek gibi sessiz değildir. 'hi lii,hi lii'. Leyleklten çok daha ürkektir. yaşlı ormanlarda ve kayalıklarda yuva yapar. Çevredeki bataklık ve tatlısu kenarlarında beslenir. Göç sırasında açık arazide bulunur. Çoğu kez leylek sürüsüne katılırlar. Boyu 95-100cm.

Leylek Cinocia cinocia : Hacı leylek herkes tarafından bilinen bir kuştur. Gagası ve bacakları kırmızı, gövdesi beyaz, kanat telekleri siyahtır. Uçuşta siyah beyaz kanatları, kısa kuyruğu ve uzun bacaklarıyla hemen tanınır. Gencinin gagası daha kısa ve siyahımsıdır. Sessiz bir kuştur fakat yuvasında kur sırasında tıslamalar ve gaga lakırtıları duyulur. Sulak tarım arazilerinde ve sulak alanların çevresinde yaşar, çatılar, direkler, ağaçlarda yuva yapar. Geçit sırasında İstanbul Boğazı ve Belen Geçidi gibi göç noktalarında büyük sürüler halinde gözlenir. Kışı Afrika'da geçirir. Boyu 100-115cm.

Çeltikçi Plegadis falcinellus : Koyu renkli ve kıvrık gagalı bir su kuşudur. Uçuşta rahatlıkla tanınır, hızlı kanat çırpar kısa ve düzgün aralıklarla süzülür. Uçan sürüleri uzun sıralar oluşturur. Uzaktan siyah gözükür, mor yanar dönerli kahverengi giysisi ve yeşil yanardönerli kanatları ancak yakından farkedilir. Bacakları yeşilimsi kahverengidir. Sesi keskin güçlü bir vıraklamadır. Kaşıkçıyla aynı yaşam lanaında bulunur. Karabataklar, balıkçıllar ve kaşıkçıyla karışık kolonilerde yuva yaparlar. Boyu 55-65cm.

Kaşıkçı Platelea leurodia : Geniş, yassı ve ucu kayık şeklinde özgün bir gagası vardır. Uzaktan büyük bir ak balıkçıla benzer. Siyah gagası ve bacaklarıyla tanınır. Üreme giysisinde tepesi uzun tüylü, boynunun alt tarafı sarıdır. Gencinin gagası ve ayakları pembedir, erişkinden uçuşta siyah kanat ucuyla ayrılır. Genellikle sessizdir, yuva yakınında hırıltılı sesler çıkarır. Sığ göller, sazlıklar ve lagünlerde yaşarlar. Ağaçlar, çalılar ve sazlıklarda yuva yaparlar. Boyu 80-90cm.

Flamingo Phoenicopterus ruber : Bölgede doğal olarak bulunan tek flamingodur. Gagası kırmızı, gaga ucu siyahtır. Uçuşta kığkırmızı kanat örtüleri ve siyah kanat telekleri ortaya çıkar. Eşlerin dış görünüşleri aynıdır. Genci grimsi kahverengi, ergani beyazımsıdır. Gagasıyla sığ sudaki küçük omusuzları süzerek beslenir. Büyük ve gürültülü sürüler oluştururlar. Özellikle uçuşta tiz, çatlak ve kaza benzeyen iki heceli gaklaması duyulur. Sığ, tuzlu yada acı göllerde ve lagünlerde yaşarlar. Üreme kolonileri çamurdan yaptıkları yuvalardan oluşur. Boyu 125-145cm.

Sakarca kazı Anser albifrons : Gri renkli kazların içinde en rahat ayırt edilebilenidir. Alnında geniş bir beyazlık, karnında değişen miktarda enine siyah şeritler bulunur. Gagası pembe ayakları turuncudur. Genci düz-gri kahverengidir. Alnında beyazlık bulunmaz. Genci alnıyla fazla kontrast oluşturmayan koyu renkli başı boynu ve pembe gagasıyla tarla kazından ayrılır. Sesi diğer kazlardan daha ince ve çatlaktır. 'kau-yau' ve 'kau-Iyau'. Tundra bataklıklarında ürer. Kışın tarlalarda beslenir. Avcılar arasında karakaz olarak bilinir. Boyu 65-78cm.

Angıt Tedorna ferruginea : Bir kazı andıran büyük bir ördektir. Gövdesi koyu kızıl kahverengi kuyruğu siyahtır. Başı gövdesinden açık renklidir. Erkeğin boynunda ince ve siyah bir halka vardır. Dişi ve gencinin gözünün çevresinde beyaz bulunur. Gagası ve bacakları siyahtır. Uçuşta, üstten ve alttan güçlü bir kontrast oluşturan beyaz kanat örtüleriyle siyah kanat telekleri belirir. Sesi genizden gelir. Gür ve hüzünlüdür. Kaza benzer: 'aang, aang'. Küçük göl ve derelerin çevresindeki kayalık arazilerde, çoğu kez sudan uzakta yuva yapar. Bozkır, çöl ve dağlarda yaşar. Boyu 61-67cm.

Suna Tedorna tadorna : Bükük boylu, alaca renkli bir ördektir. Yürüken ve uçarken bir kazı andırır. Başı koyu yeşil, göğüs kuşağı kızıl, gagası ve bacakları pembedir. Erkeği üreme döneminde gaga tepesinde oluşan yuvarlak et beniyle ayrılır. Gencinin alnı, yanakları ve alt tarafı beyazdır. Erkeği uçarken ıslık sesi duyulur. Dişisi yüksek sesle vaklar: 'ak-ak-ak'. Yerdeki tünellerde yuva yapar. Acı ve tuzlu sığ göllerde ve deniz kıyısında (Atlantik popilasyonu) yaşar. Avcılar arasında kuşaklı ördek olarak bilinir. Boyu 85-71cm.

Fiyu Anas penelope : Gagası kısa alnı dik aynası yeşil,kuyruğu sivri ve karnı beyazdır. Erkeğin alnı tepesinin önü sarımsı başı ve boynu kızıldır. Böğrün gerisinde geniş bir beyazlık vardır. Beyaz kant örtüleri uçuşta çok uzaktan belirir, yüzerken yatay bir çizgi oluşturur. Genç erkeğinin kanat örtüleri koyu renkli olabilir. Diisi yeşilbaştan daha zarif yapılı ve küçüktür, koyu kızıl kahverengi ve gri renkli iki donu vardır. Genci dişiye benzer fakat daha donuk renklidir. Erkeğin sesi uzaktan duyulan ve ritm oluşturan bir ıslıktır: 'fi-yuu'. Dişinin sesi mırıldamalıdır. Sürüler halinde ve çok hızlı uçar. Tundrada tatlısu kenarı ve bataklıklarda yuva yapar. Kışın göller, barajlar, lagünler ve sığ deniz kıyısında bulunur. Çevredeki çayırlarda otlayarak beslenirler. Boyu 45-51cm.

Bozördek Anas strepera : Erkeği gri renklidir. Kanat örtüleri kestane kızılı, kuyruk örtüleri siyahtır. Dişisi gri renkli dişi bir yeşilbaşa benzer. Gagası yeşilbaştan daha kısa ve incedir; erkeğinki gri dişisininki koyu boynuz rengi gaga yanları sarı gencininki açık sarıdır. Alnı daha dikdir, uçuşta beyaz karnı ve siyah-beyaz aynası belirir. Erkeğinin sesi genizden gelir ve pestir. 'hnek'. Dişinin vaklaması yeşilbaştan tizdir. Tatlı ve acı göller ve bataklıklarda yuva yaparlar. Boyu 46-56cm.

Çamurcun Anas cracca : Bölgede üreyen en küçük ördektir. Uçan sürüleri hızlı ve kalabalıktır;kumkuşları gibi manevralar yapar. Erkeğinin başı kızıl kahverengidir, gözünün gerisinde kenarı krem rengi ince bir çizgiyle çevrili geniş yeşil bir alan bulunur. Suda dinlenirken kandının üstündeki yatay beyaz çizgi ve kuyruk altındaki sarı lekeyle ayrılabilir. Dişisi minyatür bir yeşilbaşa benzer. Aynası yeşil ve siyah kuyruk dış telekleri ve karnı beyaz, gagası ve bacakları gridir. Genci dişiye benzer. Gagası pembemsidir. Erkeğin sesi hemen tanınır: Islıklı ve berrak bir 'krük krük' . Dişinin kısa ve tiz bir vaklaması vardır. Kenarları yoğun bitki örtüsüyle kaplıu dugun yada yavaş akan tatlı sularda ve bataklıklarda ürer. Kışın tatlısu gölleri sığ eniz kıyısı ve lagünlerde bulunur. Avcılar arasında Kirik olarak bilinir. Boyu 34-38cm.

Yeşilbaş Anas platyhnhos : En büyük yüzey ördeğidir.Bölgede en bol bulunan en yaygın ve en bilinen ördek türüdür. Evcil ördeğin atasıdır. Erkeğin başı yeşil (tüy dökümüne doğru morlaşır), ince boyun halkası beyaz, göğsü koyu kızıl kahverengi gagası her zaman sarıdır. Aynası mavidir. Önden ve geriden iki beyaz çizgiyle sınırlıdır. Dişinin gagası koyu renkli ve turuncu lekeli, gencinin gagası grimsi pembedir. Dişinin sesi bilinen ördek vaklamasıdır. Erkeğin sesi: Daha yumuşak bir 'kueek'. Durgun yada yavaş akan tatlı ve acı sularda yaşar. Kışın içsular, lagünler ve deniz kıyısında bulunur. Boyu 51-62cm.

Kılkuyruk Anas acuta : Çok zarif bir ördektir. Boynu ince uzundur. Erkeğin kuyruk orta telekleri ince ve uzun , başı boğazı ve boynunun arkası koyu, boynu beyazdır. Kaşıkgaga dışında boynu beyaz olan tek yüzey ördeğidir. Uzun ve ince kuyruğunu tel kuyruklu ördekle paylaşır. Dişisi diğer dişilerden açık renkli, sivri kuyruklu uzun ve ince boyunludur. Kanatları dar ve uzundur. Aynası bronz rengi, gagası ince ve gri-mavi, bacakları gridir. Erkeğin sesi cılız ve alçaktır, genizden gelir ve su tavuğuna benzer: 'gsiii'. Kur sesi çamurcuna benzer. Dişinin sesi boğuk bir vaklamadır. Çok hızlı uçar. tatlı ve acı göller, bataklıklar, tundra ve taygadaki turbalıklarda yuva yapar. Kışın su basar çayırlar, lagünler ve kıyı bataklıklarında bulunur. Boyu 51-66cm.

Çıkrıkçın anas querqueduia : Küçük bir ördektir. Çamurcundan biraz büyük ve daha uzun gövdelidir. Gagası daha uzun ve geniş alnı daha diktir, başı daha köşeli gözükür. Erkeğin geniş beyaz kaşıyla hemen tanınır, kanat örtüleri kaşık gagadan daha gri bir gri-mavidir. Dişininki gridir. Dişisinin ve gencinin yüzü çizgilidir. Gagasının önünde açık bir leke vardır. Kuyruk kenarı çamurcununki gibi beyaz değildir. Aynası yeşildir. Erkeğin gagassı koyu gri, dişininki yeşilimsi gridir. Bacakları gridir. İlkbaharda erkeğin ötüşü kuşa ismini vermiştir. İçinde sadece bir çöp bulunan bir kibrit kutusunu çok hızlı sallayınca çıkan sese benzer. Dişinin sessiz bir vaklaması vardır. Alçak bitki örtüsüyle kaplı sığ tatlı su gölleri ve bataklıklarında ürer. Boyu 37-41cm.

Kaşıkgaga Anas clypeata : Tıknaz ve kısa boyunludur. Gagası çok iri ve kaşık şekillidir. Erkeği çok renklidir, başı koyu yeşil, gözü sarı, göğsü beyaz, karnı ve böğrü kızıldır. Dişisi bir iri gagalı yeşilbaş dişisine benzer, aynası yeşildir. Suda yüzerken başını gövdesine çeker, başını suya yakın tutar. Uçuşta mavi-gri kanat örtüleri belirir. Erkeğin sesi kabadır. 'tuuk tuuk'. Dişisinin sesi iki heceli bir vaklamadan oluşur. Bitkilerin bol bulunduğu sığ ve çamurlu tatlı ve acı göller ve bataklıklarda yaşar. Kışın çoğunlukla sığ tatlısular ve lagünlerde ara sıra daha derin göllerde bulunur. Boyu 49-52cm.

Küçük tarakdış Mergus serrator : Erişkin erkeği dağınık ense tüyleri, kızıl göğsü ve gri böğrüyle tanınır. Dişisi ve gencinin başı kızıldır. Gagası ince ve uzun tepe tüyleri dağınık ve kalkıktır. Gıdısı ve boğazı gridir, başındaki kızıllık boynunun gerisindeki griyle karışıp yok olur. Uçuşta düz ve hızlı uçar, kanatlarında ıslıksı sesler duyulur. Boynunu dümdüz uzatması ve torpido şekilli gövdesiyle bahriyi andırır. Kanadındaki beyaz alan iki ince çizgiyle bölünür. Deniz kıyısı ve iç sularda yerdeki oyuklarda yuva yapar. Kışın deniz kıyısında ve lagünlerde bulunur, tatlısularda nadirdir. Boyu 52-58cm.

Deniz kartalı
Kaya Sıvacıkuşu Sitta neumayer : Kayalık ve taşlık bölgelerde çok yaygın olarak bulunur. Diğer sıvacıların tersine bir orman kuşu değildir. Alt tarafı kirli beyazdır, kuyruğunda beyaz bulunmaz. Ötüşü çok gür ve uzundur, çığlıksı 'siieee' kalıbının incelen ve kalınlaşan tekrarlarından oluşur. Sesi sıvacı gibi bir 'çuvit çuvit', alakargaya benzer çığlıklar ve flütsü serilerden oluşur. kayalık yarlar, kanyonlar, kayalık yamaçlarda yaşar, kaya yarıklarında yuva yapar. Boyu 14-15cm.

Çulha kuşu Remiz pendilinus : Küçük boylu uzunca kuyruklu gri ve kahverengi bir kuştur. Sırtı kestane kızılıdır. Erkeğin başı gri, gerdanı beyaz, yüz maskesi küçüktür. Gencinin maskesi yoktur, başı mavi değildir. Sesleri: kızılgerdan gibi bir 'tsi' ve baştankara gibi bir 'tsi-tsi-tsi'. Çevresinde çalılar ve söğütlükler bulunan bataklıklar ve tatlısu kenarlarında bulunur. Yuvası testi şeklindedir ve bir söğüt dalının ucundan aşağıya sarkar. Boyu 11cm.

Kızılsırtlı örümcek kuşu Lanius collorio : Erkeği çok renkli bir kuştur, başı ve kuyruk sokumu gri, sırtı kızıl, sürmesi geniş ve siyah, kaşı beyaz ve ince, sürmesinin alt tarafı beyazdır. Alt tarafı uçuk pembedir. Uçuşta kuyrukkakanınkine benzeyen siyah-beyaz kuyruğu ve beyaz kanat çizgisi belirir. Dişisi erkeğinden biraz daha donuk renklidir. Gencinin kanat şeridi açık renkli, omuz lekesi ve kuyruk sokumu kırçıllıdır. Diğer örümcek kuşlarından daha melodik bir ötüşü vardır, sesi serçenin azarlama sesine benzer. Yazın kurak ve ağaçlık bölgelerde, örn. zeytin bahçelerinde bulunur. Boyu 17cm.

Karaalınlı örümcek kuşu Lanius minor : Sürmesi ve alnı siyahtır, kaşı beyaz değildir. Dişisi erkeğinden daha dar alnıyla ayrılabilir. Alt tarafı özellikle erkeğinde pembeye çalar. Kanat çizgisi sadece el telekleri üzerinde düzgün ve sınırlıdır, kanatları oldukça uzundur. Gencinin üst tarafı beje çalar ve enine silik çizgilidir, alnı açık renkli olduğundan büyük örümcek kuşuyla karıştırılabilir, ancak uzun kanatlarıyla rahatlıkla ayırt edilebilir. Sıkça havada asılı kalır, tünediği zaman dik durur. Boyu 20cm.

Maskeli örümcekkuşu Lanius nubicus : İlk bakışta kızıl başlı örümcek kuşuna benzer. Tepesi ve ensesi siyah, alnı ve kaşı beyaz, böğrü kızıl, kuyruk sokumu siyahtır. Dişisi daha soluk renklidir. Genci kızılbaşlı örümcekkuşunun gencine çok benzer, kuyruğu daha dar ve uzun gövdesi daha gridir. Ötüşü çatlaktır, zeytin mukallidine ve büyük kamışçaına benzer. En sık duyulan sesi kekin ve tiz bir 'kiir-kiir-kiir'. Diğer örümcek kuşlarından daha kapalı ve nemli yerlerde bulunur. Boyu 17cm.

Alakarga Garrulus glandarius : En renkli kargadır; kanat lekeleri mavi ve beyaz,kuyruk sokumu beyaz kuyruğu siyahtır. Uçuşta beyaz kanat paleti, kuyruk sokumu ve siyah kuyruğu ile hemen tanınır. Genellikle keskin çığlığı ile yerini belli eder: 'skeeek, skeeek'. Bu sesi özellikle tehlike anında duyulur. Diğer sesleri: diğer kargalara benzeyen çığlıklar ve berrak bir 'kiyu', gıcırtı benzeri sesler ve şahine çok benzeyen bir 'hiyee'. Kanatları kısa ve yuvarlaktır,uçuşta zayıf ve dalgalıdır, yerde zıplayarak ilerler. Genellikle tek başına yada küçük gruplar halinde bulunur, ilkbahar gösterilerinde daha büyük gruplar oluşturulabilir. Ormanlar, meyve ve zeytin bahçeleri, büyük parklar, bahçeler, bazen de şehir parkında görülür. Sonbaharda topladığı meşe palamutlarını kışa hazırlık için toprağa gömer. Boyu 34cm.

Saksağan Pica pica : Bölgedeki en özgün kuşlardandır, orta boylu, siyah-beyaz, uzun ve basamaklı kuyruklu tek kuştur. Gencinin tüyleri daha kısadır. Tüyleri yanar dönerlidir, mor sırtı ve yeşil kuyruğu her zaman görülmez. Tipik sesi gür, sert ve tekrarlıdır, gıdaklamaya benzer. Ara sıra alakarganın taklidini de yapar. İlkbaharda kur sırasında melodik sesler çıkarabilir: 'çak-çak'. Uçuşta diğer kargalardan çelimsizdir, kısa kanatları ve uzun kuyruğuyla dengesiz bir uçuşu vardır. Yerde yürüyerek ya da zıplayarak ilerler. Küçük gruplara halinde dolaşır, ilkbahar gösterileri ve kış toplantılarında büyük gruplar oluşturulabilir. Tundradan, tarlalar ve yarı çöllere kadar seyrek ağaçlı ve çalılık çeşitli arazilerde, parklar, bahçeler ve yerleşimlerde yaşar. Yuvası büyük ve damlıdır. Boyu 46cm.

Küçük karga Corvus monedula : Gövdesi siyah yada siyaha yakın koyu gri, ensesi gri, gözleri beyazdır. Özgün sesi diğer kargalardan daha tiz ve metal bir şıklamadır. tekrarlı 'kau', 'kiyau' ya da çok yumuşak bir 'çak'. Uçuşta ve yerde diğer kargalardan hızlıdır. Yerleşimler, parklar, meralar ve tarlalarda yaşar, küçük koloniler halinde çatılar, minare kovukları, eski yapılardaki delikler, kaya ve ağaç kovuklarında yuva yapar. Boyu 33cm.

Leş kargası Corvus corone : Ekin kargasıyla aynı boydadır. Alt türleri renk özelliklerine göre iki grupta toplanır: Gri leş kargası, kara leş kargası. Tipik sesi üç kez tekrarlanan çirkin, pürüzlü ve gürültülü bir hecedir: 'keert' yada 'kaaa' yada daha tiz olarak 'keeerk'. Uçuşta yavaş kanat çırpar ve hantaldır. Yerde yürüyerek ve yan yan zıplayarak ilerler. Tundra, çöller ve çıplak dağ dorukları dışında her türlü yaşam alanlarında özellikle ağaçlıklı açık araziler, çayırlar, deniz kıyıları, şehir parkları ve bahçelerde bulunur. Yuvasını bir ağaca ya da kaya oyuğuna yaparlar. Genellikle yalnız ya da çiftler halinde dolaşır, küçük sürüler oluşturabilirler. Boyu 47 cm.

Sığırcık Sturnus vulgaris : Türkiye ve Avrupanın en yaygın kuşlarındandır. Karatavuktan daha kısa kuyruklu ve daha dik duruşludur. Uçuşta sivri ve üçgen şekilli kanatlarıyla rahatça tanınır. Erişkini siyahımsıdır, üreme giysisinde mor ve yeşil yanardönerli giysisinde pul şekilli açık benekler belirir. Üreme dışı giysisinde iri beneklidir. Gagası üreme giysisinde sarı, diğerlerinde kahverengidir. Genci düz, beneksiz, donuk gri-kahverengidir, boğazı beyazdır. Ötüşü ıslıklı, tekrarlı ve taklitlidir, birçok kuş aynı anda yada karşılıklı öter. Yavrusunun ve gencinin açlık sesleri tizdir:'çiiiir'. Seyrek ormanlar, seyrek ağaçlı açık araziler,tarım araziler, parklar, bahçeler ve yerleşimlerde yaşar, üreme dönemi dışında tarlalar, çayırlar ve sulak arazilerde bulunur. Uyumak için büyük sürüler halinde ormanlar, ağaçlıklar, sazlıklar ve büyük binalarda toplanırlar, sürüleri havada muhteşem manevralar yaparlar. Boyu 21,5cm.

Serçe Paser hispaniolensis : Küçük kuş olarak akla ilk gelen türdür. Erkeği gri tepesi, siyah gagası ve boğazıyla ayrılır. Genci ve dişisi kahverengidir. Çeşitli sesleri vardır: 'çip','çisik çisik' en sık duyulanlarıdır. Sürücüldür. Nadir olarak insan yerleşimlerinden uzak yaşar, şehirde yaşayanların tüyleri daha kirli olduğunda renkleri belli olmayabilir. Yuvasını yapılardaki oyuklara, bazen de çalılara yaparlar. Boyu 14,5cm.

Kaya serçesi Petronia petronia : Açık renkli dişi bir serçeye benzer. Tepe çizgisi açık renkli, kaşı daha açık ve belirgindir. Göğsünün ortasında sarı bir benek bulunur, fakat bu ancak tüyleri kabarınca belirir. Gencinde sarı benek yoktur. Kuyruk teleklerinin ucu beyaz beneklidir. Çeşitli sesleri vardır, az çok serçeye benzer: 'tut', 'çvii' ve sakaya benzer 'pii-i'. Kayalık, taşlık, açık ve genellikle bitki örtüsü cılız alanlarda, düzlükten dağlara çeşitli yükseklikte yaşar, taşocakları, harabeler ve yerleşimlerde de bulunur. Boyu 14 cm.

İspinoz Fringila coeleps : Yazın ormanlardaki, kışın açık arazideki en yaygın ve en bol ispinozdur. Beyaz kanat lekesiyle diğer ötücülerden ayrılır. Erkeğin tepesi ve ensesi gri-mavi, sırtı kestane kızılı, göğsü kirli pembe ve kuyruk sokumu yeşildir. Dişisi ve gencinin kanat lekesidaha küçüktür. Ötüşü gür, melodik ve hızlıdır, bölgesel varyasyon gösterir.Tipik sesi büyük baştankaraya benzeyen bir 'pink', uçuş sesi yumuşak bir 'dyup', uyarı sesi cırtlak bir 'viit' ve florya gibi bir 'tsvii'. Çeşitli ormanlar, korular ve fundalıklarda ürer, kışın diğer ispinozlarla karışık sürüler oluşturur ve açık arazide bulunur. Boyu 15cm.

Kanarya Serinus serinus :

Kındıra Kamışcını Acrocephalus schoenobaenus : Bıyıklı kamışcından daha açık renkli ve daha az kontrastlıdır. Kaşı krem rengi, sırtı daha açık kahverengi üstüne ince çizgilidir. Tepesi sırtından daha koyu renklidir.Kuyruk sokumu çizgisiz ve sarımsı, bacakları açık kahverengidir. Ötüşü saz kamışcınından tiz ve düzensizdir,melodik kalıplar, triller ve taklitlerle bezenmiştir. Sesi keskin bir 'çarr' ve azarlayıcı bir 'tak'. Su kenarları ve bataklıklardaki sazlıklar, sık bitkiler ve çalılıklarda yaşar. Boyu 13cm.

Batak saz bülbülü Acrocephalus scirpaceaus : Küçük boylu ve çizgisiz kamışcınlar arasında en yaygın ve bol olanıdır. Ötüşü duyulmadan çalı kamışcınından ayırt edilmesi çok zordur. Sırtı ve özellikle kuyruk sokumu daha kızıl, bacakları mavimsidir. Gencinin alulası koyu renklidir. Ötüşü monoton ve notasızdır; keskin ve sert motiflerin iki üç kez tekrar edilmesinden oluşur. 'tri tiri tiri tiir tsek tsek....'. Sesi 'krek' ve pes bir vıraklamaya benzeyen 'kerrrr'. Su boyları ve su alakanlarının çevresindeki sazlıklarda yaşar. Boyu 12,5cm.

Ak mukallit Hipolais pallida : Türkiye'de en bol bulunan en yaygın ötleğendir. Üst tarafı gri, alt tarafı beyazdır, sonbaharda üst tarafı kahverengiye yaklaşır. Sert bir yüz ifadesi vardır, tepe tüyleri genellikle kalkıktır. Kuyruk kenarları grimsi beyazdır. Ötüşü melodisiz, ince ve metaliktir. Bozuk bir plak devamlı tekrarlar. Sesi: Sert bir 'tak'. Ağaçlarda dolaşırken ve öterken kuyruğunu oynatır. Kapalı ormanların dışında her tür çalılık ve ağaçlı arazide bulunur. Boyu 12-14cm.

Maskeli ötleğen Sylvia melanocephei : Akdeniz bitki örtüsündeki en yaygın ötlegendir. Erkeğin başının tamamı simsiyah, boğazı ve boyun yanları beyaz, gözü ve göz halkası kırmızıdır. Dişisi ve gencinin başı grimsi, sırtı kahverengidir, kuyruğu siyah ve uzun, kuyruk kenarları beyazdır. Ötüşü hem sert ve kuru hem de ince ıslıklı kalıplar içerir, uçuşta da öter. Sesi hızla tekrarlanan sert hecelerden oluşur: 'çuçuçuçu'. Genellikle hareket halindedir. Çoğunlukla bitki örtüsünde saklanır. Kuark ve kayalık ayamaçlardaki maki, çalıklıklar ve diğer sık bitki örtüsünde yaşar. Boyu 13,5cm.

Karagerdanlı ötleğen Sylvia ruapetti : Erkeğin başı boğazlı ve göğsünün üstü siyah, bıyık çizgisi belirgin ve beyazdır. Dişisinin boğazında değişik miktarlarda siyah olabilir. Diğer giysilerinde gri ya da kahverengidir. Maskeli ötleğene benzer. Bıyık çizgisi genellikle çok sisliktir. Gözü kıpkırmızı bacakları parlak yada soluk kırmızıdır. Beyaz kuyruk dış telekleri göze çarpar. Ötüşü maskeliye benzer. Florya gibi kuş uçuşunda ötebilir. Sesi daha koyu ve sert bir triltidir. Çalılıklar, maki ve kayalık yamalarda yaşar. Boyu 14cm.

Küçük akgerdanlı ötleğen Sylvia curruca : Ak gerdanlı ötleğenden daha gridir. Kulak örtüleri koyu gri, göz halkası belirsiz, kanatları kahverengi, bacakları koyu gridir. Kuyruk kenarı beyazdır. Ak gerdanlı ötleğenden ürkektir. Ötüşü tonsuz bir çıngırak sesi gibidir,bahce çintesine benzer, 'cıbıcıbıcıbıcıbıcıb ı...'. Ötüşünü ak gerdanlı ötleğene benzeyen bir şekilde uzatabilir, giriş kısmı olmadığından ayırt etmek çok zordur. Tipik sesi ötleğenlerde yaygın olan kuru ve sert 'tak' sesidir. İbreli ormanların açıklıkları ve kenarları,yamaçlardaki baltalıklar ve diğer bodur bitkilerde bulunur. Boyu 13,5cm.

Akgerdanlı ötleğen Sylvia communis : En yaygın ötleğenlerdendir. Erkeğin başı gri, kanatları kızıl, boğazı beyazdır. Dişisinin başı açık kahverengidir. Kuyruk dış telekleri beyazdır. Gencinin başı ve sırtı canlı açık kahverengi alt tarafı krem rengi, gözü siyahtır. Ötüşü kısa, stakkado ve melodisi açısından fakirdir, tipik bir başlangıcı vardır: kalınlaşan ve yavaş bir 'cıbı-cıbı-cıbı'. Çoğu kez uçuşta öter. Sesleri: genizden gelen bir 'ved-ved-ved' ve uzatılan bir 'cerr'. Orman açıklıkları, orman kenarları, kırlar ve bahçelerde, böğürtlen ve meşe çalılıklarında yaşar. Boyu 14cm.

Karabaşlı ötleğen Sylvia atricapille : Erkeği siyah tepeli ve gri gövdelidir. Dişisiin tepesi kızıl kahverengi, genç erkeğin tepesi siyahımsı kahverengidir. Diğer karabaşlı ötleğenlerden siyahın dağılımıyla ayırt edilir. Ötüşü tatlı, ince ve flütsüdür, bülbülü andırır. Tipik sesi: tipik bir ötleğen sesi olan kuru 'tak, tak'. Nemli ve tabakalı ormanlar, bahçeler, parklar ve ağaçlıklarda yuva yapar. Boyu 14cm.

Söğüt bülbülü Phylioscospus col : K. Avrupa'daki en yaygın kuş türüdür. Üst tarafı zeytin yeşili, alt tarafı sarılıdır, gencinin alt tarafı sapsarıdır. Bacakları çıvgınınkinin tersine pembemsidir, ara sıra koyuda olabilir. Kaşı çıvgından daha belirgindir. Çıvgından en iyi ötüşüyle ayrılır, ötüşü düşünceli şekilde kalınlaşan notaların akıcı serisinden oluşur. Sesi: zarif ve heceli bir 'hu-vit'. Ormanlar, ağaçlıklar, dağınık ağaçlıklı araziler, çalılıklar ve bahçelerde bulunur. Boyu 11cm.

Göçmen söğüt bülbülü Phylioscospus trochitus :

Benekli sinekkapan Muscicapa striata : Üst tarafı düz grimsi kahverengi alt tarafı açık renklidir. Tepesi, alnı, boğazı ve göğdü çizgilidir. Eşlerin dış görünüşleri aynıdır. Gencinin üst tarafı açık beneklidir. Ötüşü yarım düzine tiz ve gıcırdamayı anımsatan notadan oluşur. İki kuşun karşılıklı atışması gibi algılanabilir. Tipik sesi:kızılgerdana benzeyen tiz bir 'tsii'. Dik tüner ve av uçusundan sonra tüneğine genellikle geri döner. Orman kenarları, akarsu boyundaki ağaçlıklar, parklar ve bahçelerde bulunur. Boyu 14cm.

Kayalık baştankarası Parus lugubris :

Büyük baştankara Parus major : Siyah-beyaz başı ve parlak sarı karnıyla hemen tanınır. Gıdıdan kuyruk altına kadar siyah bir şerit uzanır. Bu şerit erkeğin özellikle karın bölgesinde daha geniştir. Gencinin başlığı ve karın çizgisi kahverengi, yanakları sarıdır. Çok geniş bir ses repertuarı vardır, ispinoza çok benzeyen 'pink' en çok duyulan sesidir. Ötüşü gürdür: 'tii-ça, tii-ça'. Her türlü ağaçlık alanlarda; ormanlar, parklar, çalılıklar, fundalıklar, meyve ve zeytin bahçeleri, bahçeler ve yerleşimlerde bol sayıda bulunur. Boyu 14cm.

Kızılgerdan incirkuşu Anthus cervinus : Üreme giysisinde erişkin erkeğin yüzü ve boğazı kırmızı diğerlerinde pembedir. Bunun dışında çayır incir kuşuna çok benzer, daha iridir, sırtı, beli ve böğründeki çizgiler daha belirgin ve kontrastlı, kuyruk sokumu çizgili, kanat çizgisi daha belirgin ve beyazdır. Sesi ağaç incir kuşuna benzer, daha yaygın ve tizdir:'psii-ee'. Ötüşü çayır incir kuşundan daha melodik ve uzundur, gösteri uçuşunda yerden havalanır ve daha yüksekte öter. Çıplak ve çalılık tundra ve kıyılarda ürer. Boyu 15 cm.

Su incirkuşu Anthus spinotella :
Sarı kuyruksallayan Motacilla flave : Bölgedeki en küçük kuyruksallayandır. Diğerlerinden daha kısa kuyrukludur, özellikle genci bir incir kuşunu andırır. Alt tarafı sarı, sırtı açık yada koyu yeşildir. Gencinin kolyeye benzeyen koyu renkli bir göğüs kuşağı bulunur. Uçuş sesi olan 'tsvip' diğer kuyruksallayanlardan daha cılız ve farklıdır. Ötüşü kısa ve trillidir, seyrek olarak duyulur, havada ya da bir tünekten söylenir. Sığır ve koyunların otladığı sulak ve kuru çayırlar ve sulak alanlaraın çevresinde bulunur. Göç dönemi sulak alanlarda toplanır. Boyu17cm.

Dağ kuyruksallayan Motacilla cinerea : Bölgedeki en büyük ve en uzun kuyruklu kuyruksallayandır. Gövde hatları ve davranışlarıyla sarı kuyruksallayandan çok ak kuyruksallayana benzer. Üst tarafı mavimsi gri, kuyruk sokumu mavimsi yeşil, alt tarafı sarıdır. Erkeğin boğazı siyah, alt tarafı parlak sarıdır, genç erkeğin boğazı siyah kırçıllıdır. Gencinin alt tarafı uçuk sarı, kuyruk altı parlak sarıdır. Sesi ak kuyruksallayandan daha metalik ve keskindir, çoğu kez sert bir 'tit' duyulur. Ötüşü tiz ve tutuktur: 'tsii-tii-tii(-tii)'. Yükseklerde hızlı akan dereler, alçak irtifada gölet bentleri ve çağlayanlarda ürer, kışın su kenarları ve şehirlerde bulunur. Boyu 18-19cm.

Ak kuyruksallayan Motacilla alba : Bu boydaki siyah-beyaz renkli ve uzun kuyruklu tek kuştur. Üreme giysisinde siyah-beyaz başı, siyah göğsü ve gri sırtıyla tanınır. Dişisi biraz daha soluk renklidir. Kuyruğu siyah, kuyruk dış telekleri beyazdır. Uçuş sesi : iki heceli bir 'pipit' ya da tek heceli bir 'pit'. Ötüşü tekrarlı ve uzundur, sesinin tekrarından oluşur, uçuşta ya da bir tünekten öter. Tundradan tarım arazileri ve yarı çöllere kadar çeşitli açık araziler, küçük yerleşimlerin çevresi ve su kenarlarında bulunur. Boyu 18cm.

Çit kuşu Troglodytes t : Çalıkuşlarından sonra bölgedeki en küçük kuştur. Enine çizgili koyu kahverengi çizgisi ve kalkık kuyruğuyla hemen tanınır. Uçarken hızlı kanat çarpar, kanatları gözükmez. Gür ve şakımalı ötüşü boyuna göre çok güçlüdür. Tipik sesi bir tıkırdamadır, ara sıra bir tril olarak uzatılır: 'trı-trı-trı'. Ormanlar, çalılıklar, fundalıklar ve bahçelerde yaşar; kışın onlarcası damlı ve yuvarlak yuvalaraında toplanır. Boyu 9,5cm.

Dağ bülbülü Prunelie modularis : Bölgedeki en yaygın dağ bülbülüdür. Genel gövde hatlarıyla kızılgerdana benzese de dik değil yatay duruşludur. Başı ve göğsü gri, böğrü kalın kızıl çizgili, sırtı serçe gibi kahverengi üstüne siyah çizgilidir. Ötüşü şakımalı ve biraz hüzünlüdür, kızılgerdandan daha uzun cümleli ve çıtkuşundan daha az şiddetlidir. En çok duyulan sesi: tiz ve ince bir 'tsiip'. Çoğunlukla sesiyle farkedilir. Çok saklanan bir kuştur, çoğu zaman farkedilmez. Karakteristik yürüyüşü aksaktır. Ilıman kuşaktaki her çeşit çalılık arazide; çalılıklar, fundalıklar, çitler, parklar, bahçeler ve ormanlarda yaşar. Boyu 14,5cm.

Çalı bülbülü Cercotrichas galactoles : Baş ya da kuyruk deseniyle hemen tanınır. Zarif ve uzun gagalı bir bülbülü andırır. Kaşı açık renkli, kuyruğu uzun, kızıl ve kamalı, kuyruk ucu siyah-beyaz desenlidir. Kuyruğunu çoğu kez kalkık ve açık tutar. Ötüşü çeşitli ve melodiktir, birbirinden ayrık cümlelerden oluşur, bir tünekte ya da kelebeğe benzer, süzülmeli gösteri uçuşu sırasında öter. Tipik sesi: sert bir 'tek, tek'. Çalılık araziler, vahalar, çöl kanyonlarının tabanları, yarı çöller, bahçeler, meyve bahçeleri, üzüm bağları, palmiyeler ve zeytin bahçelerinde yaşar. Boyu 15cm.

Kızılgerdan Erithacus rubecula : B. Avrupa'da en çok bilinen kuşlardır. Yüzü ve göğsü kırmızıdır. Genci diğer bülbüller gibi beneklidir. Tatlı, ince ve şakımalı ötüşü bütün yıl duyulabilir. En yaygın sesleri: 'tik, tik', ince bir 'tsit' ve özellikle gencinden gelen tiz bir 'tsiuii'. Ormanlarda yuva yapar. Kışın bahçeler, parklar, çalılıklar ve çitlerde bulunur. Şehirlerin içlerine kadar girer. Boyu 14cm.

Bülbül Luscina magarhynchos : Ötüşüyle en ün salmış fakat görülmesi zor bir kuştur. Gövdesi kızılkahverengi, kuyruğu kızıldır. Çoğu kez bir çalılığın içine kaçarken kuyruk rengiyle tanınır. Gencinin üst tarafı beneklidir. Genç kızıl gerdandan kızıl kuyruğu ve açık renkli alt tarafıyla ayrılır. Genç kızıl kuyruğun kuyruğu kırmızıdır. Gündüz ve gece öter, gür sesi, çeşitli ve zengin notalarıyla hemen dikkat çeker. En ayırıcı kısmı nefes çekerek söylenen şiddeti giderek artan pes ıslıktır: 'tü-tü-t ü-tü-...'. Sesleri arasında kurbağa vıraklamasına benzeyen ve büyük kamışçısını andıran bir 'karr', yumuşak ve çıvgına benzeyen bir 'huiit', sert ve taş kuşuna benzeyen bir 'takk takk', azarlayıcı bir 'krrr' ve pürüzlü bir 'çaaa' vardır. Çoğu kez bir örtünün içinden, nadiren açık bir tünekten öter. Yaprak döken ormanlar, çalılıklar ve dere boylarında yaşar.Boyu 16,5cm.

Karatavuk Turdus merula : Avrupanın en yaygın ötücülerindendir. Erkeğin gövdesi simsiyah, gagası parlak sarı-turuncudur. Sığırcıktan daha iridir, beneksiz gövdesi, parlak sarı gagası ve yatay duruşla ayrılır. Dişisi ve genci koyu kahverengidir, genci kızıl kahverengidir. Uçuşta kısa kanatları ve uzun kuyruğu belirir. Ötüşü tatlı, melodik ve ıslıksızdır. Cümleleri ayrı ayrıdır ve her cümlenin sonunda tiz sesler duyulur. Yaygın sesi: 'çuuk, çuuk', uyarı sesi bu kalıbın giderek hızlanıp tizleşerek bir çığlığa dönüşen tekrarıdır. Çok tiz bir 'tsii' sesi vardır. Konduğunda kuyruğunu diker, yerde hem zıplayarak, hem koşarak ilerler. Ormanlşar,çalılıklar, meyve bahçeleri ve çalılıklarda bulunur. B. Avrupa'da şehirin içindede yaşar. Boyu 24-25cm.

Öter ardıç Turdus philomelos : Benekli ardıçların orta boyludur. Ökse ardıcından turumcumsu kanat altı, ters kalp şeklindeki benekleri, yeşilimsi üst tarafı ve kuyruğunda beyaz olmamasıyla ayrılır. Eşlerin dış görünüşleri aynıdır. Gencinin sırtı açık beneklidir. Uçuşta kısa kuyruğu belirir. Ötüşü melodik ve gürdür; iki ya da üç kez tekrarlanan kısa cümlelerden oluşur. Başlıca sesleri: kısa yumuşak 'sipp', kızıl ardıca benzeyen ince bir 'siip'. Uyarı sesi olan 'çiik' karatavukdan daha tizdir. Yerde zıplayarak ve koşarak ilerler. Toprak altındaki solucanları dinlemek için durup başını bir yana çevirir. Yaprak döken ve karışık nemli ormanlar ve parklarda yuva yapar. Boyu 23cm.

Kamış bülbülü Cettia cetti : Bol ve yaygın olmasına rağmen görülmesi zor, duyulması kolay bir türdür. Tıknaz ve kalın yapılıdır. Üst tarafı düz koyu kahverengi alt tarafı açık renklidir. Kaşı zar ve kirli beyaz, kanatları kısa kuyruğu geniş veyuvarlaktır. Kuyruğunu yarı açık ya da kalkık tutar. Ötüşü çok yüksek sesli vurgulu ve keskindir, aniden başlar: 'çit-çivit-çivit-çivit'. Korktuğu zamanda ötebilir. Sesleri: 'tşik' ve 'çarr'. Sulakalanlarda, su boylarındaki nemli çalılıklarda bulunur. Boyu 14cm.

Yelpazekuyruk Cisticola jundicis : Küçük bir kamışçına benzer. Üst tarafı açık kahverengi üstüne koyu çizgili, kuyruk sokumu kızıl, kuyruğu ve kanatları kızıldır. İsmini veren kuyruğunun ucunda siyah bir şerit ve beyaz benekler vardır. Çoğunlukla saklanır. Gösteri uçuşu sırasında rahatça görülür, havada derin ve düzenli dalgalar yaparak uçar, her dalganın en alçak noktasında bir 'çip' çıkarır. Sesi: 'tiyu'. Bataklıklar, nemli çayırlar ve su kenarlarındaki sık ve alçak bitki örtüsünde bulunur. Boyu 10cm.

Bıyıklı saz bülbülü Acrocephalus melanopogon : Üst tarafı koyu renkli yüzü çizgisizdir. Sırtı çizgili koyu kızıl, tepesi koyu kahverengidir. Kaşı beyazdır, gözünün gerisinde genişler; koyu renkli yanaklarıyla beyaz kaşı ve boğazı kontrast oluşturur. Gencinin tepesi daha koyu renklidir. Türkiye kuşları daha açık renkli ve kızıldır. Ötüşü saz kamışçına benzer. Biraz daha yumuşaktır, arada duyulan bülbülü andıran 'tyu-tyu-...' geçişiyle tanınır. Sesi: pürüzlü bir 'trr-trr' ve kuyruğunu kaldırırken duyulan kısa bir 'tçık'. Göl kıyıları ve bataklıklardaki yoğun ve yüksek sazlıklarda yaşar. Boyu 13cm.

Alaca yalıçapkını Ceryle rudis : Siyah-beyaz renkleri ve ibibiğiyle hemen tanınır. Gagası uzun ve siyah, kuyruğu uzuncadır. Erkeğin iki, dişinin genellikle kesik olan bir göğüs kuşağı vardır, gencinin kuşağı gridir. Sesi keskin ve gür bir 'kiik, kiik' ve ıslıklı bir notadır. Havada asılı kalarak ya da bir tünekten bakınarak avını arar, suya dalarak balık yaklar. Nehirlerde ve nehir deltalarında küçük gruplar halinde bulunur. Türkiyede büyük akarsularda, deltalarda, Fırat ve Dicle nehirlerinde az sayıda yaşar. Boyu 26-28cm.

Arıkuşu Merops apiaster : En bol ve yaygın arıkuşudur. Renkli giysisi ve uzun orta kuyruk telekleriyle hemen tanınır. Boğazı ve kuyruk sokumu sarıdır. Uçuşta kızıl kanat altı ve koyu renkli firar hattı görülür. Genci daha donuk renkli, daha yeşil ve daha kısa kuyrukludur. Uçuşta düzenli olarak öter, sesi berrak, tatlı ve tekrarlı bir 'şrrrük' ya da 'rrüpp'. Kum ocaklarındaki kum yarlarında koloniler halinde yuva yapar. Sonbaharda küçük sürüler halinde geçit yapar; yüksekten uçan sürülerin sesleri duyulur. Boyu 27-29cm.

Gökkuzgun Coracias garrulus : Bölgede kargaya benzeyen mavi renkli tek kuştur. Konduğunda kızıl sırtı belirir. Uçuşta mavi kanat örtüleri ve kanat altı belirir. Kuyruğu girintilidir. Genci soluk renklidir. Uçuşu düzdür; kur sırasında taklalar atarak uçar ve öter. Sesi haşin ve çirgindir kargaya benzer: 'rrrak, rrak'. Seyrek ormanlar, ağaçlıklı ya da çalılık açık araziler ve orman kenarlarında yaşar. Boyu 30-32cm.

Büyük ağaçkakan Deridrocopus major

Boğmaklı toygar Melanocorypha calandra : Büyük ve iri başlı bir toygardır, tarla kuşundan daha iri yapılıdır. İbiği yoktur. Gagası çok güçlü ve kalın, kaşı açık renklidir.Boyun yanında boyu çok değişken 2 siyah leke vardır, kışın bu lekeler silinir. Kanatları geniş ve küt uçludur, kanat altı siyah, firar hattı ve kuyruk dış telekleri beyazdır. Ötüşü tarla kuşundan çok daha cıvır cıvırdır, özgün ahenksiz 'kliitra' notası ve diğer kuşlarının taklitleriyle tanınır. Uçuşta yüksekte geniş daireler çizerken, alçakta tuhaf ve ağır biçimde kanat çırparken ve yerde öter. Tarlalar, düzlüklerdeki otlaklar, alçak çalılık bozkırda ve kurak taşlık arazilerde yaşar. Boyu 18-19cm.

Bozkır toygarı Calandrella brachydactyla : Küçük bir toygardır. Üst tarafı gri ya da kızıldır, alt tarafı çizgisiz olan tek toygardır. Sırt desenleri belirgin, göğsünün iki yanı siyah lekelidir, burada ince çizgiler bulunabilir. Gagası kısadır, ispinoza benzer. Ötüşü melodik ve tekrarlıdır, cümleleri birbirinden ayrıdır, dalgalı ve dairesel uçuşta ya da yerde öter. Sesi: serçeye benzer bir 'çirp'; kısa, tutuk ve tarla kuşuna benzer bir tril. Kurak, ağaçsız, çıplak ve otlak bozkırda, tarlalar, yarı çöller ve kumullarda bulunur. Boyu 13-14cm.

Tepeli toygar Galerida cristate : Tipik bir boş arazi ve yol kenarı kuşudur. Uzun ve belirgin ibiği çoğu zaman kalkıktır. Kanatları kısa ve enli, kuyruğu kısa, kuyruk dış telekleri krem rengidir. Kanat altı koyu renklidir. Hüzünlü ve tutuk ötüşü kısa cümlelerden oluşur, taklitler içerir, bir tünekten, zeminden ya da havada öter. Uçuş ötüşü: ilk iki hecenin tizleştiği ve son heceninde pesleştiği, yuvarlamalı bir 'uii-uii-uu' ve flütsü bir 'tuu-hii'. Boyu 17cm.

Orman toygarı Lullua arborea : Tarlakuşundan küçüktür. Kanatları ve kuyruğu daha kısadır. Açık krem rengi kaşı iki yanından gelerek ensesinde birleşir. El teleklerinin kökünde siyah-beyaz bir işaret bulunur. Dış kuyruk telekleri koyu renkli, kuyruk teleklerinin ucu açık beneklidir. Çoğunlukla yatık duran açık bir ibiği vardır. Kur ötüşü yumuşak ve flütsüdür, cümleleri birbirinden ayrıdır, herbiri pesleşerek sonlanır; 'lüli-lüli-lüli-...'. Genellikle dairesel uçuşta öter, geceleyinde ötebilir. Uçuştaki ve yerdeki sesi: 'tit-luuit'. Seyrek ağaçlıklı açık araziler, orman kenarları, meralar, tarımsal araziler ve yaylalarda bulunur. Boyu 15cm.

Tarla Kuşu Aluada arvensis : En yaygın toygarlandandır. İbiği çoğunlukla görülmez. Uçuşta beyaz firar hattı, kuyruk dış telekleri ve uzun kuyruğuyla tanınır. Sürekli, melodik ve yumuşak ötüşüyle hemen tanınır,uçuş sırasında yükselirken, havada dönerken, asılı kaldığı zaman ve alçalırken öter, yere inmeden hemen önce kurşun gibi kendisini bırakarak düşer. Uçuş sesi: yuvarlamalı bir 'çirıp'. Rahatsız edildiğinde diğer toygarlar gibi yürüyerek yada koşarak uzaklaşmak yerine yere çömelir. Ağaçsız açık araziler, çiftlikler, yaylalar, turbalıklar ve kıyı kumullarında bulunur. Boyu 18-19cm.

Kum kırlangıçı Riparia riparia : Avrupa'daki en küçük kırlangıçtır. Üst tarafı toprak rengi,alt tarafı beyaz, göğüs kuşağı kahverengidir. Kuyruğu hafif çatallıdır. Genci erişkine benzer, açık renkli tüy kenarlarıyla sırtı desenlidir. Sesi ev kırlangıcından daha kurudur: 'tşrt', ötüşü bu sesinin tekrarından oluşur. Uçuşta kaya kırlangıcından daha fazla kanat çırpar, daha az süzülür. Çoğunlukla tatlısu çevresindeki açık arazilerde bulunur, yerleşimler ve dağlarda bulunmaz. Koloniler halinde nehirler ve kum ocaklarındaki kum ve çakıl yarlarında yuva yapar. Boyu 12cm.

Kaya Kırlangıçı Hirundo rupestris : Büyük ve koyu renklidir, uçuşta sık süzülür. Kanat altı örtüleri siyahımsı, boğazı çizgilidir. Karnında beyaz bulunmaz. Kuyruğu hafif çatallı, kuyruk telekleri beyaz beneklidir. Genci kızıla çalar. Küçük kaya kırlangıcından çizgili boğazı ile ayrılır. Ötüşü ve sesi cılız ve tekrarlıdır, bazı sesleri ev kırlangıcına benzer. Dağlık arazideki yamaçlar ve binalarda bazende deniz kıyısındaki yerleşimlerde yuva yapar. Boyu 14,5cm.

Kır kırlangıcı Hirundo rustica : En bol bulunan kırlangıçtır. Üst tarafı koyu lacivert, boğazı ve alnı koyu kırmızıdır, boğazını lacivert bir kuşak çevreler. Alt tarafı kızıla çalan krem rengidir. Erişkinin kuyruk telekleri beyaz beneklidir, dış telekleri telimsi ve çok uzundur. En çok duyulan sesi tekrarlı bir 'tsvit-tsvit-tsvit'. Uyarı sesi tiz ve çığlıksıdır: 'tsink, tsink'. Ötüşü tatlı, tiz ve tekrarlıdır, uçuşta da öter: 'fiitafiit, fiitafiit'. Kırsal kesimlerde yaygın olarak bulunur. Boyu 17-19cm.

Kızıl kırlangıç Hirundo daurica : Bir Akdeniz türüdür. Ensesi ve kuyruk sokumu kızıl renklidir. Kırlangıçtan daha uzun gövdesi, kızıl boğazı, siyah boynu ve beneksiz siyah kuyruğuyla ayrılır.Kuyruk telleri daha kısa ve kalındır, gencininki erişkinden kısadır. Alt tarafı ince çizgili, kuyruk altı örtüleri siyahtır. Uçuş sesi: Uzatılmış bir 'kuiç'. Ötüşü kırlangıçtan daha az melodik, uçuş sesi kırlangıçtan daha dolgun, pes ve melodiktir. Uçuşu kırlangıçta farklıdır, kanatlarını kırmaz ve kuyruğunu kapalı tutarak uzun uzun süzülür. Kaya duvarları, köprüler, binalar, mağaralar ve kaya oluklarında yuva yapar. Boyu 16-17cm.

Ev kırlangıcı Delichon urbica : Bölgede kuyruk sokumu ve alt tarafı beyaz olan tek kırlangıçtır, bu özelliğiyle kızıl kırlangıca benzer. Üst tarafı koyu lacivert, gencininki kahverengidir. Kuyruk çatalı derin değildir. Başlıca sesleri: kısa ve donuk bir 'pr-prt'. Uyarı sesi: 'triiip'. Ötüşü tekrarlı ve hafiftir. Çiftlikler, köyler, küçük yerleşimler ve bunun dışında kaya duvarları, mağaralar ve taş ocaklarında yuva yapar, yuvasını çoğunlukla dik bir köşeye yerleştirir. Boyu 12,5cm.

Kır incirkuşu Anthus campestris : Büyük ve boz renkli bir incirkuşudur. Sırtı ve göğüs yanları ince çizgili, alt tarafı çizgisizdir. Büyük kanat örtülerinin açık kenarları beyaz kanat çizgisi oluşturur. Kaşı beyaz, göz pınarı koyu, böğrü kirli beyaz, bacakları açık sarı ile açık kahverengi arasındadır. Gencinin göğsü çizgilidir. Ötüşü metaliktir: 'çivii-çivii-çivii'. Yerde ya da yüksek uçuşta öter. Uçuşu bitince kanatlarını çırpmadan yere dik olarak hızla alçalır (paraşüt uçuşu). Sesleri: Sarı kuyruksallayana benzeyen bir 'tsuiip', serçeye benzer bir 'çıp' ya da 'çirıp'. Kurak kumlu ya da seyrek bitkili bozkırlı kumullar, kırlar ve tarım arazilerinde yaşar. Boyu 16,5cm.

Ağaç incirkuşu Anthus trivialis : Çayır incirkuşuna çok benzer. Daha kalın yapılıdır, gagası daha güçlü, arka parmağı daha kısadır. Göğsü sarımsı zemin üzerine kalın çizgilidir. Böğründeki çizgileri daha incedir. En rahat sesi ve yaşamalanıyla ayırt edilir. Sıkça ağaçlara konar, ağaçlardan gösteri uçuşuna kalkar ve öter. Ötüşü trilli ve uzundur, genellikle özgün ve yayvan 'siii, siii, siii' notalarıyla biter. Sesi gür ve keskindir, rahatça tanınır: 'psiii'. Orman açıklıkları, fidanlıklar, fundalıklar ve diğer seyrek ağaçlıklı arazilerde bulunur. Göç sırasında yüksekten uçan kuşlar sesleriyle tanınır. Boyu 15cm.

Çayır incirkuşu Anthus pratensis : K. Avrupa'da açık arazideki en yaygın incirkuşudur. Alt tarafı açık bej ya da kirli beyaz, göğüs çizgileri kalın ve belirgindir. Gencinin alt tarafı kirli sarımsıdır. Ağaç incirkuşu gibi bacakları açık kahverengiden sarıya ya da açık pembeye kadar değişir. Arka tırnağı daha uzundur. Ağaç incirkuşundan sesi ve yaşamalanıyla ayrılır. Gösteri uçuşu yerden başlar, ötüşü kapı ziline benzer ve sonunda ağaç incirkuşundaki 'siii, siii, siii' notaları bulunmaz. Sesi bir ya da üç tane 'fiiit' notasından oluşur, dağincirkuşuna benzer, havalanınca öter. Çoğunlukla ağaçsız ve tarım yapılmayan açık arazilerde; bataklıklar, fundalıklar, meralar, çimenli tepeler, yaylalar, tundra ve kumullarda yuva yapar. Kışın ve geçit sırasında sulak çayırlar, tatlısu kenarları, bataklıklar ve haliçlerde küçük sürüler halinde bulunur. Boyu 14,5cm.

Sumru Sterna hirundo : Bölgedeki en yaygın ve bol bulunan sumrudur. Üreme giysisinde gagası parlak kırmızı, gaga ucu koyu, alt tarafı beyaz sırtı gridir. Alt tarafı ve sırtı kontrast oluşturur. El telekleri koyu renkli, içtekiler yarı saydam ve beyazdır, bu fark hem üstten hem de alttan gözükür. Firar hattı geniş ve dağınıktır. Üreme giysisinde özellikle iki yaşındaki kuşların alnı beyaz kalabilir. Üreme dışı giysisinde gagası siyahtır. Gencinin gaga gibi ve bacakları turuncumsu alnı beyazdır, kanat önünde kalın ve koyu gri şerit bulunur, sırtı kahverengiye çalar. Sesi tiz ve keskindir: 'kiiirri, kiiya' ya da 'ki-ki-kire...' ve uzatılmış bir 'kerrr'. Deniz kıyısı göller ve nehirlerde yuva yapar, büyük koloniler kurar. Boyu 31-35cm.

Küçük sumru Sterna albitrons : En küçük boylu sumrudur, boyu ve beyaz alnıyla rahatça tanınır. Üreme giysisinde gagası sarı, gaga ucu siyah, bacakları turuncu-sarıdır. Gencinin başı ve sırt tüylerinin ucu kahverengi, gagası siyahtır. Uçuşta çok hızlı ve ani hareket eder, çok hızlı kanat çırparak havada asılı kalır. Gagası bataklık sumrularından daha uzundur. Sesi kısa 'vet', keskin 'kik, kik' ve 'kirr-ri-hit' kalıbının hızlı tekrarından oluşur. Deniz kıyısı ve nehirlerdeki kumlu ve çakıllı sahillerde yuva yapar. Boyu 22-24cm.

Bıyıklı sumru Chidonias hybridus : Siyah tepesi ve beyaz yanaklarıyla daha çok bir sumruya benzer. Gagası kalın gövdesi tıknazdır. Karnı koyu renkli, kanat ve kuyruk altı beyazdır. Üreme dışı giysisinde sumruya benzer, alnı daha geniştir, siyah sürmesi ensesine doğru genişler ve tepesinin gerisinde ince siyah çizgiler vardır. Kanatları diğerlerinden açık renklidir, omuz çizgisi bulunmaz. Üreme kolonilerinde çok seslidir, pürüzlü ve tutuk 'krrt' ve 'erk' sesleri sıkça duyulur. Bataklıklarda ve göllerdeki sazlıklarda bol sayıda yuva yapar, kışın göller ve lagünlerde bulunur. Boyu 23-25cm.

Kara sumru Chidonias leucoplerus : Batı Avrupa'da en yaygın Türkiye'de en az bulunan bataklık sumrusudur. Üreme giysisinde gövdesi siyah, sırtı ve kanatları gri, kuyruk altı beyazdır. Gagası siyah ve diğerlerinden incedir. Üreme dışı giysisinde alnı beyaz tepesinin gerisi, ensesi ve yanakları siyahtır. Gövdesi beyaz, kanatları ve sırtı açık gridir, omzun altından aşağıya inen koyu gri şeritli diğerlerinden rahatça ayrılır. Gencinin giysisi üreme dışı giysisine benzer, kanatları kahverngi, kanat örtüleri teleklerden biraz daha açık renklidir. Sürüler halinde dolaşır. Uçuş sesi: tutuk 'kik, kik', 'kiik', 'kriu' ya da 'kirr-ryeyik'. Kur sesi: 'krii-rikrik'. Sığ suda yaşayan su bitkilerinin üzerinde yuva yapar. Göç sırasında genelllikle ak kanatlı sumru sürülerinin içinde gözlenir. Boyu 22-24cm.

Kaya güvercini Colomba livia : Evcil güvercinin atasıdır. Gözü kırmızı, göz halkası sarıdır. Kanadında iki kalın siyah şerit bulunur, kuyruk sokumu ve kanat altı beyazdır. Uçuşta kanatlarını yukarı kaldırarak süzülür. Sesi boğuk ve ısrarlıdır: 'guu-rrrruu'. Dağlardaki ve deniz kıyılarındaki kayalık yarlarda yaşar. Doğal dağılımı Britinya Adaları ve Fransa kıyıları, Akdeniz ve Hazar Denizi Havzaları, K. Afrika, Arabistan ve GB.Asya'dır. Şehir güvercinleriyle karışır, süsürlerinde doğal donun dışında kuşlar bulunabilir. Kaya oluklarında ve mağaralarda yuva yapar. Boyu 31-34cm.

Tahtalı Colomba palumbus : Kaya güvercininden büyük ve uzun kuyrukludur. Özellikle uçuşta dikkat çeken beyaz kanat şeridiyle rahatça tanınır. Kuyruk bandı geniş ve siyahtır. Erişkinin boynunun yanında iki büyük beyaz leke vardır. Gencinin boynundaki lekeler oluşmamıştır.Sesi boğuk ritimli ve tekrarlıdır. Nefes almakta zorlanan bir kumruya benzer: 'kuu-kuuu-kuu, kuu-kuu'. Uçuşta gürültülü kanat çırparak dik yukarı tırmanır. Yukarı kalkık kanatlarıyla süzülüşe geçer. Ormanlada özellikle ibreli ormanlarda ürer, ağaç dallarında yuva yapar, kışın açık arazide bulunur. Boyu 40-42cm

Kumru Streptopelia dacaocto : Bölgedeki en açık renkli ve en büyük kumrudur; güvercinden biraz küçüktür. Gövdesi bejdir, boynunun gerisinde siyah bir çizgi vardır. Kanat uçları ve kuyruk teleklerinin kökü siyah, kuyruk ucu beyazdır. Sesi 'gu-guu-cuh' kalıbının beş altı kez tekrarıdır. 'gugukçuk' ya da 'yusufçuk' olarak bilinir. Birbirini kavalayan kuşlar boğuk bir 'bööö' çıkartır. Uçuşu yavaştır. Kanatlarından ıslıksı sesler duyulur. Şehirlerde ve diğer yerleşimlerde insanla beraber yaşar. Buğday silolarında büyük sürüler oluşturur. Boyu 31-33cm

Üveyik Streptopelia turtur : Kumrudan küçük ve koyu renlidir. Kanat örtüleri ve omuz tüylerinin ortası koyu gri, kenarları kızıldır. boyun yanlarında beyaz üzerine dalgalı siyah çizgiler vardır. Uçuşu hızlıdır; konarken genellişkle siyahımsı kuyruğunu açar, üsten ve alttan beyaz kuyruk ucu görünür. Genci daha kahverengidir, boyun desenleri bulunmaz. Sesi tekrarlı bir hırıltıdır : 'turr-turr'. Seyrek ormanlar, çalılıklar, fundalıklar, parklar, bahçeler, palmiyelikler ve ağaçlıklı açık arazilerde bulunur; tarım alanlarında beslenir. Boyu 26-28cm

Guguk Cuculus canorus : Baskın olan gri donu ilk bakışta erkek bir atmacayı andırır. kuyruğu uzun ve basamaklı, kanatları sivridir. Genellikle dişi kuşlar olan kızıl kahverengi donunun alt tarafı enine sık çizgilidir. Dişisi erkeğinden kızıl göğüs kuşağıyla atrılır. Genci her iki dondada olabilir, ensesi açıkrenkli lekeyle ayrılır. Bilinen 'kuk-kuu' sesi erkeğinden gelir ve 'kuk-kuk-kuu' olarak uzatıla bilir. Dişinin sesi tiz fokurdamayı andıran ve giderek incelen hızlı bir tirildir. Her ikiside tehlike anında öksürmeye benzer boğuk sesler çıkartır. Uçuşta uzun kanatları ve kuyruğuyla kerkeneze benzer. Fakat kanatlarını çırparken gövde seviyesinin altında tutar. Çok çeşitli yaşan alanlarında; tundra, turbalıklar, fundalıklar, ormanlar, tarım arazileri, kumullar, parklar ve bataklıklarda bulunur. Küçük ötücülerin kuluçka parazitidir. Boyu 32-34cm

Peçeli baykuş Tylo alba : Üst tarafı sarımsı bej, alt tarafı bembeyazdır. Genellikle geceleri ya da alaca karanlıkta bir sokak lambası ya da far ışığı altında bembeyaz parlayan bir kuş olarak gözükür. Kanatları çok uzun ve dardır. Bacakları diğer baykuşlardan uzundur. Sesi uzun ürkütücü ve neredeyse hortlaksı bir tıslamadır. Bunun dışında çığlıksı, hırıltılı ya da havlamaya benzer sesleri vardır. Genellikle kurak ya da seyrek ağaçlı açık arazilerde ve tarım arazilerinde yaşar. Eski binalarda yuva yapar. Bütün kıtalarda bulunan birkaç kuş türünden biridir. Boyu 33-35cm

Ishak kuşu Otus scops : Küçük boylu ve kulaklı bir kuştur. Diğer baykuşların tersine ayakları tüysüzdür alt tarafı çizgilidir. Kahverengi ve gri donu bulunur. Duruşunu kulaklı orman baykuşu gibi değiştirebilir. Çoğukez çok uzun ve ince gözükür. Gececidir. Yerini çoğukez sesiyle belli eder. Sesi bir insan ıslığına çok benzeyen kısa 'tyu' hecesinin üç saniyede bir tekrarından oluşur ve Alytes obstetricans kurbağısına çok benzer. Bazen dişi ve erkek karşılıklı öter. Seyrek ağaçlıklı alanlar, seyrek ormanlar, terım arazileri, meyve bahçeleri, parklar, bahçeler, küçük yerleşimler ve harabelerde yaşar. Büyük böceklerle beslenir. Boyu 19-20cm

Kukumav Athena noctua : En yaygın ve sık görülen baykuştur. Çoğu baykuşun tersine gündüz saatlerinde de hareketlidir. Üst tarafı gri kahverengi üzerine inciye benzeyen beyaz lekeli, alt tarfı çizgilidir. Kuyruğu kısadır. Uçuşu alçaktan ve dalgalıdır. Kanatlarını çırpmadığı zaman kapalı tutar. Sesi keskin kısa ve tizdir: 'kik, kik' rahatsız olduğunda miyavlamaya benzer sesler çıkarır: 'kiyu' ya da 'meyu'. Ötüşü hüzünlüdür: İncelen bir 'gvuuu-hu'. Sesi ve ötüşü daha çok gündüz saatlerinde duyulur. Genellikle taş ve toprak yığınlarına, direklere ve çitlere tüner. Her türlü açık arazide; tarlalar, seyrek ağaçlıklar ve ormanlıklar, meyve bahçeleri, kumullar, yarı çöller ve taşlık arazilerde bulunur, küçük yerleşimlerde sıkça rastalanır. Boyu 21-23cm.

Alaca baykuş Srix aluco : Orta boylu ve kahverengi bir baykuştur. Geceidir. Gündüzleri ağaçlardadinlenir. Yeri ancak onu farkeden küçük kuşların yaptıkları gürültüyle belli olur. Kulaklı orman baykuşundan siyah gözleri ve kulaksız olmasıyla ayrılır. Aynı boydaki diğer baykuşlardan daha büyük başlı, daha kısa ve yuvarlak kanatlıdır. Giysisinin rengi canlı kızıl kahverengiden donuk griye kadar değişir. Gencinin alt tarafı enine çizgilidir. Ötüşü kavuşturulmuş iki elin arasına üflenerek taklit edilebilir: 'huuu, hu-huhu-huuu'. Gündüzde öter. Diğer bir sesi keskindir: 'kiu-vik'. İbreli ve yaprak döken ormanlar, korular ve parklarda yaşar; küçük memeliler ve kuşlarla beslenir. Genellikle bir ağaç kavuğunda yuva yapar. Boyu 37-39cm.

Çobanaldatan Camprimulgus europaeus : Bölgede yaygın olan tek çobanaldatandır. Zor gözükür, daha sık duyulur. Erkeğin dış 3 kuyruk teleğinin ucu ve kanat ucundaki benekler beyazdır. Yerden havalndığında uzun kanatları ve kuyruğuyla bir doğana benzer. Gençç guguktan ensesinde beyaz olmasıyla ve uçuşuyla ayrılır. Ötüşü uzaktan duyulabilen aralıksız bir hırıltıdır. Günbatımından 45-60 dk. sonra duyulmaya başlar. Arada bir güvencin gibi kanatlarını birbirine çırpar. Sesi kalın v yumuşaktır, vurgusu ikinci hecededir: 'ku-ik'. Seyrek ağaçlıklar, seyrek ormanlar, orman kenarları ve açıklıkları, kırlar, bozkır ve yarı çöllerde bulunur. Yerde yuva yapar. Boyu 26-28cm.

Karasağan Apus apus
Akkarınlı sağan Apus melba

Yalı çapkını Alcado althis : Bölgedeki en yaygın ve bol yalıçapkınıdır. Küçük boylu ve çok renklidir. Üst tarafı metaalik turkuvaz ve mavi, alt tarafı canlı turuncu veya kırmızıdır. Gagası siyahtır, dişinin alt gagasının kökü kırmızıdır. Bacakları kıpkırmızıdır. Tünediğinde bodur görünüşlüdür. Uçarken kısa kuyruğu ve kanatlarıyla özgün bir profili vardır. Bir tünekten bakarak ya da havada asılı kalarak balık arar, avını dalarak yaklar. Uzaktan duyulabilen, çok tiz ve çığlıksı bir sesi vardır: 'ssiii' ya da 'ssitii'. Ötüşü ıslıklı bir tritidir. Genellikle sesiyle ya da uçarak kendisini belli eder, su üzerinden hızlı uçarken mavi bir ışın alarak gözükür. Tatlısu kenarında ürer, lagünler ve deniz kıyısında da bulunur. Kum duvarlarında açtığı derin oyuklarda yuva yapar, yuva olarak kullanılan oyuklar beyaz dışkısıyla işaretlenir. Boyu 16-17cm.

Batak düdükçünü Tringa stagnatilıs : Küçük ve zarif bir yeşilbacağa benzer, gagası ince ve düzdür. Bacakları daha uzundur, bazen sarı olabilir, uçuşta daha fazla geriye uzanır. Üreme giysisinde göğsü beyaz üzerine siyah beneklidir. Üreme dışı giysisinde gövdesi gri, kanat köşesi siyahtır. Kuyruk sokumundaki beyaz beline kadar çıkar. Sesi diğer düdükçünlere göre tiz ve yumuşaktır: 'tyu' ve 'çik'. Göç döneminde göllerin çamurlu kıyılarında bulunur. Boyu 22-24cm.

Yeşilbacak Tringa nebularia : Bölgedeki en büyük düdükçündür. Üreme dışı giysisinde kızılbacaktan açık renklidir. Kanatları düz, kuyruk sokumu ve beli beyazdır. Gagası mavi-gri ve hafif yukarı kıvrık, bacakları açık zeytin yeşilidir. Tipik sesi kızılbacaktan daha pes, yumuşak, berrak ve gürdür: 'çyu,çyu,çyu'. Özellikle havalandığında duyulur. Bunun dışında 'çip' sesinin tekrarından oluşan sesi kızılbacağa benzer. Bataklıklar, turbalıklar ve bataklık orman açıklıklarında ürer. Kışın tatlı ve tuzlu sularda bulunur. Boyu 30-33cm.

Yeşil düdükçün Tringa ochropus : Orman düdükçününden büyük ve koyu renklidir. Beyaz kuyruk sokumu, yeşile çalan siyahımsı sırtı ve kanat altıyla güçlü bir kontrast yaratır, ev kırlangıcını andırır. Kuyruk ucundaki enine çizgiler daha kalındır. Bacakları koyu yeşildir. Dere düdükçününden koyu renkli ve kısa boyunludur, uçuşta kanatlarını aşağıya bükü tutmaz. Havalandığında feryatlı ve ıslıklı sesi 'düit-dit-dit-dit' duyulur, suçulluğunu andıran bir uçuşla uzaklaşır. Ötüşü melodik berrak ve akıcıdır. Orman içi bataklıklarında yuva yapar, diğer kuşların eski yuvalarını kullanır. Kışın genellikle tatlısu kenarında bulunur, dereler ve göletler gibi daha küçük su kütlelerinde bulunur. Boyu 21-24cm.

Orman düdükçün Tringa glaerola : Küçük ve hareketli bir düdükçündür. Yeşil düdükçünden daha desenli ve açık renkli sırtı ve gözünün gerisine doğru uzanan kaşıyla ayrılır. Kuyruk sokumundaki beyaz daha azdır. Kanat altı grimsidir. Bacakları daha uzun, sarı ya da açık yeşildir, uçuşta daha fazla geriye uzanır. Havalandığı zaman zikzaklar yaparak yükselir. Uçuş sesi hüzünlüdür: 'tui-tui-tui' ya da 'tuit-tuit-tuit'. Uyarı sesi yeşilbacağa benzer, melodik 'çi-çyu' ya da tiz bir 'çip-çip-çip'. Ötüşü kızılbacağa benzer. Melodik berrak ve akıcıdır. Bataklıklar, fundalıklar ve ormanlarda bulunur. Geçit sırasında çoğunlukla tatlısu kenarında bulunur. Boyu 19-21cm.

Dere düdükçünü Actitis hypoleucos : Kuyruğunu sallaması ve özgün uçuşuyla tanınır. Küçük boylu ve kısa bacaklıdır. Karnındaki beyaz kanat köşesini çevreleyerek bir girinti yapar. Suya yakın ve alçaktan uçar, uçuşta kanatlarını aşağı bükük tutar ve ani darbelerle 'kürekleyerek' çırpar. Diğer düdükçünlerin tersine havalandığında yukarıya tırmanmaz. Uçuş sesi sekça duyulur. 'tvii-vii-vii'. Ötüşü dairesel uçuşta görülür ve uçuş sesinin tekrarından oluşur. Alçak nesnelere konar, düzenli olarak başını ya da kuyruğunu aşağı doğru oynatır. Genellikle yalnız dolaşır. Akarsular, tatlı su gölleri ve deniz kıyısındaki korunaklı koylarda ürer. Kışın genellikle tatlı suda bulunur Boyu 19-21cm.

Taşçeviren Arenaria interprens : Yerde ve uçuşta siyah beyaz gözüken küçük tek kıyı kuşudur. Gagası kalın ve hafif yukarı kalkık, bacakları kısa ve turuncudur. Üreme giysisinde sırtındaki siyah-kızıl desen özgündür. Sesi : cıvıltılı bir 'kititit', pürüzsüz bir 'kiiu, kiiu' ve hırıltılı bir 'tuk-a-tuk'. Tundra kıyılarında ve Baltık denizindeki küçük alacıklarda yuva yapar. Kışın küçük sürüler oluşturu, genellikle yosunlarla kaplı sahillerde ve kayalık kıyılarda bulunur, taşların ve yosunların altına bakarak besin arar. Üremeyen kuşlar yazın üreme bölgesinin güneyinde ve hatta kışlama bölgesinde bulunabilirler. Boyu 22-24cm.

Gri kumkuşu Phalaropus fulicarius

Larus melanccephalus : Karabaş martı boyunda fakat daha kalın gövdelişdir. Üreme giysisinde başlığı simsiyahtır ve ensesine kadar iner. Gagası kalın, gagası ve bacakları kırmızıdır. Kanatları bir ak balıkçıl gibi bembeyazdır, kanat örtüleri beyazımsı gridir. Kış giysisinde siyah kulak örtüleri bir benekten çok maskeye benzer. Gencinin sırtı kahverengidir. Kanadının ortasında gri bir panel vardır. İlk kışta sırtı griye dönüşür ve yüz maskesi belirir. Karabaş martıdan çok küçük gümüş martının gencine benzer. Ondan yüz maskesi ve daha belirgin kanat paleiyle ayrılır. İkinci yılda erişkine benzer. Kanat ucu siyahtır. Sesi karabaş martıdan kısa ve pestir, genizden gelir: vurgusu ilk hecede bir 'ea', deniz kıyısı ve kıyılarda, adalarda yuva yapar, denizde kışlar. Boyu 36-38cm.

Küçük martı Latus minitus : En küçük martı türüdür. Üreme giysisinde başlığı siyahtır. Gagası siyah bacakları kırmızıdır. Kanat uçları yuvarlak kanat altı koyu renklidir, kanat ucunda siyah bulunmaz. Gencinin sırtı siyahımsı kahverengi, çapraz kanat şeridi koyu renklidir. İlk kışta sırtı gridir, kara ayaklı martıdan koyu renkli tepesi ve kulak örtüleri ile ayrılır. Sesi sumruya benzer: Metalik ve kesik 'tır-tır-tır' ve ince 'kakav-kakav-kakav'. Uçuşta zarif ve hafiftir , bir bataklık sumrusunu andırır. Tatlı su gölcükleri, sazlıklar ve bataklıklarda yuva yapar. Geçit sırasında iç sularda ve deniz kıyısında bulunur, deniz kıyısında kışlar. Boyu 25-27cm

Karabaş martı Larus ridibuındus : Bölgedeki en bol ve yaygın küçük boylu martıdır. Üreme giysisinde erişkinin başı kahverengi, ensesi beyazdır. Kış giysisinde bu başlık gözün gerisindeki koyu bir beneğe dönüşür. Gagası ve bacakları kırmızıdır. El teleklerinin üstünde beyaz bir alan vardır, el teleklerinin ucu siyahtır. Gencinin sırtı ve kanat üstü kahverengi beneklidir,ilk kışta sırtı griye dönüşür. İlk yazda başlığı tam gelişmez, buna rağmen üreyebilir. Sesi keskin ve kargamsıdır. Sıkça cırtlak bir 'kraa' duyulur. Bataklıklar, sazlıklar ve göller, ara sıra da adalar, kıyı kumulları ve çakıllarda ürer. Kışın deniz kıyısı, lagünler ve göllerde bulunur. Beslenmek için tarım arazileri çayırlar ve diğer açık arazilere gelirler. Kışın çöplüklerde bol sayıda bulunur. Boyu 34-37cm.

İncegagalı martı Larus genei : Üreme dışı giysisinde karabaş martıdan biraz daha büyük, daha uzun boylu basık tepeli ve uzun gagalıdır. Üreme giysisinde göğsün altı ve karnı uçuk pembedir. Gagası kıpkırmızıdır. Üreme dışı giysisinde sarıya dönüşür. Kışın gözünün gerisinde beliren koyu benekler karabaş martıdan daha siliktir. Gencinin gagası ve ayakları turuncuyla sarı arasıdır. Kanatları karabaş martı gibidir. Gencinin kanatları üzerindeki desenler daha silik renklidir. Sesi karabaş martıdan pestir; gülen kumruya benzer: 'groo-groo...'. Tatlı ve acı göllerde ve lagünlerde ürer. Kışın lagünlerde ve denize dökülen tatlısu ağızlarında bulunur. Boyu 42-44cm.

Küçük gümüş martı Larus canus : Görünüşü gümüş martıya benzer, gagası küçük ve kısadır. Karabaş martıdan büyüktür. Gagası ve bacakları yeşil-siyah gözü siyahtır. Kanatlarının ucu gümüş martı gibidir; kanat ucundaki siyah daha fazla, beyaz benekler daha büyüktür. Sırtı ve kanat üstü daha koyu gridir. Kara ayaklı martıdan kanat ucundaki beyaz beneklerle ayrılır. Üreme dışı giysisinde erişkinin gaga ucu koyu, başı kahverengi kırçıllıdır. Genci genç gümüş martıya benzer, kanatları kahverengi, kuyruk ucu bandı çok belirgindir. Birinci kışta sırtı gridir. Akdeniz martısından çok daha tiz ve hızlıdır. En sık 'klii-e', uyarı halinde 'ge-ge-ge...' duyulur. Gaklaması daha tiz ve ürkütücüdür. Kayalık, çakıllı ve kumlu deniz kıyıları, adalar ve tatlısu kenarlarında ürer. Kışın deniz kıyısı, haliçler, çayırlar ve şehirlerde bulunur. Boyu 40-42cm.

Gümüş martı Larus cachinnans : Akdeniz ve Karadeniz kıyılarındaki en yaygın ve en bol bulunan kuştur. Gagası parlak sarıdır, gaga ucunda koyu kırmızı bir leke vardır. Gözü açık sarı göz içi halkası alev kırmızısıdır. Bacakları sarıdır. Kanat ucunda siyah üzerine beyaz benekler bulunur. Üreme dışı giysisinde başı beyaz kalır. Gencinin gagası siyah, bacakları pembe, kanat telekleri koyu renkli, kuyruğu beyaz, kuyruk bandı siyahtır. İlk kışta başı açık renkli ya da beyaz olur, ikinci kışta sırtı grileşir, tam olarak ergenleşmeleri 4-5 yıl sürer. Çok çeşitli sesleri vardır, en çk pes ve kapalı bir 'gau', tiz ve hızlı bir 'ka-u' duyulur. Gaklaması yavaş ve pes bir inlemeyle başlar, aniden hızlanıp tizleşir. Kayalık adalar, lagünler ve şehirlerde yuva yapar. Sıkça çöplükleri ziyaret eder. Eski kaynaklarda kuzey gümüş martısının bir alt türü olarak sınıflandırılır. Boyu 55-67cm.

Gülen sumru Gelochelidon nitotica : Özgün gagası kalın ve siyah, bacakları diğer sumrulardan oldukça uzundur. Bu iki özelliğiyle yerde bir martıya benzer. Üreme dışı giysisinde başı neredeyse bembeyaz olur. Gencinin sırt ve kanat örtü tüylerinin uçları kahverengi, alnı tepesinin önü beyazdır. Kara gagalı sumrunun gencinden soluk renklidir, kuyruk sokumu ve kuyruğu gri, firar hattı koyu renklidir. Havada ince ve uzun kanatları, kısa boynu ve kuyruğuyla çok zariftir. Sesi kahkahaya benzer, kalın ve kapalıdır, bataklık kırlangıcını anımsatır. 'tyu-vek' ya da 'tiritiri, tyu-vek'. Uyarı sesi kalın ve çatlaktır: 'kve- kve'. Özellikle iç bölgelerdeki göllerde yuva yapar, tarlalarda beslenir. Boyu 35-38cm.

Hazar sumrusu Sterna caspia : En büyük sumrudur. Aynı boydaki martılardan siyah başlığı, iri ve güçlü gagası ve çatal kuyruğuyla ayrılır. Gagası kırmızı bacakları siyahtır. Üreme dışı giysisinde siyah başlığında beyaz kırçıllar belirir, alnı koyu kalır, gagası bazen turuncumsu sarıya dönüşür. Genci üreme dışı giysisindeki erişkine benzer, sırtı daha kırçıllı ve kuyruk ucu siyah beneklidir. Kral sumrudan iri ve kırmızı gagası, siyah gaga ucu ve kanat ucunun altının koyu renkli olmasıyla ayrılır. Sesi sert, kalın ve pürüzlüdür: 'kekre-kreşe' ya da 'krre-u'. Uçuş sesi bir balıkçılı andırı. Uçuşta iri bir martı kadar ağırdır, kanat çırpışları yavaş ve elastikdir. Tatlı su ve acı sularda ürer, kışın deniz kıyısında ve lagünlerde bulunur. Boyu 47-45cm.

Karagerdanlı sumru Sterna sandvicensis : Sumrudan daha bbüyük, uzun boylu ve uzun gagalıdır. Gagası ve bacakları siyah, gaga ucu sarıdır. Tepesi siyah ve kabarık, kuyruğu kısadır. Kanatları ve sırtı beyaza yakındır. Gencinin tepesi ve ensesi koyu renkli, sırt tüyleri ve kanat örtülerinin uçları kahverengi, gagası simsiyahtır. Uçuşta sumrudan hantaldır, boyu daha uzun, kanatları daha uzun ve dardır. Uzun ve ince gövdesi bir torpidoyu andırır. Suya yüksekten dalar. Sesi sert ve haşindir: 'kirrik' ya da 'kirr-rak'. Sadece deniz kıyısında yaşar. Türkiyede sadece Gediz deltasında kuluçkaya kayar. Boyu 36-41 cm.

Gümüş yağmurcun Pluvalis sqatoria : İri ve kalın gövdeli bir yağmurcundur. Üreme dışı giysisinde gridir. Uçuşta beyaz kuyruk sokumu ve siyah koltuk altı örtüleriyle altın yağmurcundan ayrılır. Üreme giysisinde yanaklarından karnına kadar siyah bu siyahın yanları beyaz tepesi ve sırtı gri üzerine siyah desenlidir. Sesi hüzünlü, ıslıksı ve 3 hecelidir. Ortadaki hece daha pestir: 'tiyu-ii'. Altın yağmurcun ve büyük kumkuşu gibi gruplar halinde değil, tek başına beslenir. Tundrada ürer, iç bölgelerde sadece göç sırasında rastlanır. Kışın deniz kıyısında ve lagünlerde bulunur. Boyu 27-30cm.

Mahmuzlu kız kuşu Hoplopterus spinosus : Yanakları ve boyun yanları beyaz, tepesi, boğazı ve alt tarafı siyahtır. Bacakları gri ve uzun, kuyruğu siyahtır. Üstten açık kahverengi kanat örtüleriyle siyah kanat telekleri beyaz bir şeritle ayrılır. Kanat altı örtüleri beyazdır. El bileğinden küçük bir mahmuz çıkar. Sesi çığlıksı ve incedir: 'ti-ti-tö-il'. Uyarı sesi kesik ve tiz 'pit' ya da 'tik' hecesinin ısrarlı tekrarıdır. Uçuşu yavaştır, kanatlarını çırparken gövde seviyesinin altında tutar, ani ve sert darbelerle çırpar. Lagünler, tuzlu ve acı bataklıklar ve göllerde yuva yapar. Üreme dönemi sonrası sürüler oluşturur. Boyu 25-27cm.

Kızkuşu Venellus venellus : Bilinen bir çayır kuşudur, ibiklidir. Uzaktan siyah-beyazdır, yakından koyu yeşil sırtı ve kızıl kuyruk altı seçilir. Boğazı üreme giysisinde siyah, kışın beyazdır. Uçarken yuvarlak kanat uçları belirir, özgün bir uçuşu vardır. Sesi ve ötüşü 'pii-vit' sesinin çeşitlemelerinden oluşur: yerdeyken 'piiit', uçarken 'pii-vit' ya da ötüş olarak 'p'uiit, p'uiit, pii-vit, pii-vit'. Gösteri uçuşunda dalgalı ve akrobatik hareketler yapar. Tarlalar, çayırlar ve bataklıklarda ürer. Üreme dönemi dışında büyük sürüler oluşturur, su kenarları, sulak alanların çevresi ve lagünlerde bulunur. Boyu 28-31cm.

Ak kumkuşu Calidris alba : Kara karınlı kumkuşundan daha büyük, büyük başlı ve tombuldur. Gagası kısa, kalın ve düzdür. Üreme dışı giysisinde üstü açık renkli, altı bembeyazdır. Yerde koyu renkli kanat köşesi öne çıkar. Üreme giysisinde üst tarafı ve göğsü kızıl, karnı beyazdır. Gencinin sırtı siyah-beyaz desenlidir. Uçuşta geniş kanat çizgisi belirir. Uçuş sesi: 'tvik-tvik'. Kışın kumlu deniz kıyılarında bulunur, kıyı boyunca koşarak dalgaların getirdiği hayvancıklarla beslenir. Yaklaşıldığında koşmayı uçmaya tercih eder. Boyu 20-21cm.

Küçük kumkuşu Calidris minuta : Bölgedeki en küçük kumkuşudur. Kara karınlı kumkuşundan küçük, kısa ve düz gagası ve hareketli beslenme tarzıyla ayrılır. Sarı bacaklı kumukuşundan siyah bacakları, beyaz göğsü ve kuyruğunda beyaz olmasıyla ayrılır. Üreme giysisinde üst tarafı ve göğüs yanları kızıl-siyah desenlidir, sırtında iki ince çizgi bulunur, karnı beyazdır. Üreme dışı giysisinde üst tarafı gri-kahverengidir, silik bir göğüs kuşağı bulunabilir. Genci üreme giysisindeki erişkine benzer; sırtında beyaz bir V bulunur, göğsü sarımsı olabilir. Uçuş sesi kısadır, ara sıra bir trile uzatır: 'çik, çik'. Boyu 12-14cm.

Kızıl kumkuşu Calidris ferruginea : Kıvrık ve uzun gagası,uçuşta beliren beyaz kuyruk sokumuyla diğer kumkuşlarından ayrılır. Üreme giysisinde kara kalınlı kumkuşuna benzer, daha büyük ve uzun bacaklı ve belirgin kaşlıdır. Gencinin göğsü şeftali sarısıdır, sırt tüyleri açık kenarlarıyla pullu desenlidir. Uçuş sesi yumuşaktır: 'çir-rıp'. Beslenirken kara kalınlı kumkuşundan daha derin sularda dolaşır. Boyu 18-19cm.

Kara Karınlı Kumkuşu Calidris alpina : Uzun ve kıvrımlı gagasıyla tanınır. Üreme giysisinde kızıl sırtı, karnı siyahtır. Dişisi daha büyüktür, karnındaki siyahı daha küçük ve beyaz kırçıllıdır. Genci, karın yanlarındaki grimsi beneklerle tanınır. Üreme dışı giysisinde üst tarafı gridir. Kuyruk sokumunun kenarları beyazdır, ortasından siyah bir şerit uzanır. Uçuş sesi cılızdır: 'triiip'. Turbalıklar, bataklıklar, sulak meralar ve kıyı bataklıklarında yuva yapar, kışın çamurlu deniz ve göl kıyılarında bulunur. Boyu 16-20cm.

Döğüşken kuş Philomachus pugnax : Tuhaf görünüşlü ve bölgedeki hiçbir türe benzetilemeyen orta boylu kıyı kuşlarının büyük çoğunluğu sonunda döğüşken kuş olarak tanımlanır. Üreme giysisindeki erkeği süs tüyleriyle hemen tanınır. İlkbaharda süs tüyleri tam çıkmamışken ince boynu göğsüne doğru kalınlaşır, bir şişe boynuna benzer. Üst tarafındaki kahverengi tüylerin açık kenarları pullu bir desen oluşturur. Gagası ve bacakları çoğunlukla kırmızıdır. Erkeği bir kızılbacak boyundadır, dişisi ve genci biraz daha küçük ve ince boyunludur. Üreme giysisindeki erkeğin gagası kırmızı, sarı ya da kahverengi, dişininki siyahımsı kahverengidir. Bacakları yeşilimsi-gri ya da turuncu-kırmızıdır. Kanat çizgisi incedir. Kuyruk sokumunun ortasından koyu bir şerit geçer, yanlarındaki beyazlık iki oval leke oluşturur. Sessizdir, ara sıra uçuş sesi olan 'tuu-i' ve ilkbaharda tok bir 'yuk' duyulabilir. Bataklıklar ve sulak çayırlarda ürer. Kışın küçük sürüler halinde sığ tatlısu kenarları ve lagünlerde bulunur. Boyu 26-30cm.

Su çulluğu Gallinago gallinago : Bataklıklarda en çok bulunan çulluk türüdür. Gagası çok uzundur. Zigzaglı uçuşunda beyaz firar hattıyla tanınır. Havalandığı zaman pürüzlü ve yüksek sesi duyulur: 'kriiç'. Alçak nesnelere konar ve tekrarlı olarak öter: 'cip-pır, çir-pır'. Gösteri uçuşunda 45 derece açıyla dalış yaparken dış kuyruk teleklerini titreşime geçirerek dalgalı bir ses çıkarır: 'vııdıvıdıv...'. Kışın küçük sürüler oluşturur. Boyu 25-27cm.

Batak çulluğu Limonasa limonasa : Uçuşta beyaz kanat şeridi, siyah kuyruk ucu ve beyaz karnıyla bir poyrazkuşunu andıracak kadar alacalıdır, diğer çamurçullukları ve kervançulluklarından hemen ayrılır. Kıyı çamurçulluğundan daha düz gagası, daha uzun bacakları ve üreme dışı giysisinde düz gri üst tarafıyla ayrılır. Uçuş sesi: bir ya da iki kez çıkarılan 'tak' ya da 'kik'. Üreme döneminde çok seslidir: 'vikka, vikka, vikka', 'uik-ik-ik' ya da kızkuşu gibi 'pii-uu-ii'. Ötüşü tekrarlıdır: 'krıuiituu'. Üreme dönemi dışında sessizdir. Sulak çayırlar ve meralarda ürer. Kışın çoğunlukla sürüler halinde deniz kıyısındadır. Boyu 40-44cm.

Kıyı çulluğu Limosa lapponica : Çamurçulluğundan daha kısa bacaklı ve daha kıvrık gagalıdır. Ondan kanat altında beyaz olmaması ve çizgili kuyruğuyla ayrılır. Üreme giysisindeki erkeğin alnının tamamı kızıldır. Üreme dışı giysisinde aynı boydaki sürmeli kervançulluğuna benzer. Düz ve hızlı bir uçuşu vardır, uçuşta sadece ayakları kuyruk ucunu aşar. Uçuş sesi 'kirtık-kirruk' ve 'uik-uik-uik-uik-uik'. Geçit yapan ya da kışlayan sürüler havada kumkuşları gibi akrobatik hareketler yapabilir. Tundradaki bataklıklarda ürer, kışın genellikle haliçlerde bulunur. Boyu 37-39cm.

Sürmeli Kervan çulluğu Numenius phaeopus : Kervançulluğundan küçüktür. Tepesindeki iki koyu çizgi ve ucu aşağıya kıvrık kısa gagasıyla tanınır. Uçuşta kıyı çamurçulluğuna benzer; ondan kıvrık gagasıyla ayrılır. Üreme giysisi daha kızıldır. Sesi kervançulluğuna benzer, uçuş sesi kıkırdamalı bir trildir. Tundrada ve güneyindeki yüksek turbalıklarda ürer. Göç sırasında ve kışın deniz kıyısında bulunur. Boyu 40-42cm.

Kervan çulluğu Numenius arguala : Bölgedeki en küçük kıtyı kuşudur. Gövdesi kahverengi, kuyruk sokumu beyazdır. Boyu değişkendir, ortalama bir kara sırtlı boyundadır. Genci daha kısa gaglı ve parlak renklidir. Uçuşta iri gövdesiyle bir martıyı andırır. Çok zengin bir ses repertuarı vardır, en yaygın duyulan sesi: 'kuuuur-liii' ya da 'kuur-luu'. Uyarı sesi: 'kuii, kuii, kuii'. Nadirensürmeli kervançulluğu gibi bir tril yapar. Bataklıklar, turbalıklar, sulak çayırlar ve kumullarda ürer, kışın sürüler halinde kıyılar ve lagünlerde bulunur. Boyu 50-60cm.

Kara kızılbacak Tringa erythropus : Üreme giysisinde gövdesinin büyük kısmı simsiyahtır. Gagası uzun ve düz, gag dibi kıpkırmızıdır. Kaşı beyazdır ve gözünün gerisine geçmez. Bacakları kızılbacaktan uzundur. Uçuşta beyaz kanat altı ve belindeki oval leke belirir. Üreme dışı giysisinde kızılbacaktan kanadında beyaz olmamasıyla ayrılır. Sesi ikinci hecesi daha tiz bir 'çu-it' ya da 'tu-it'. Başka bir sesi sert ve keskindir: 'çik'. Orman içi bataklıkları, bataklık çayırlar ve tundrada ürer. Kışın tatlı ve acı sularda bulunur. Boyu 29-31cm.

Kızılbacak Tringa totanus : Uçuşta beliren geniş beyaz kanat paneli ve beyaz kuyruk sokumuyla rahatça tanınır. Gagası ve bacakları kırmızıdır. Üreme giysisinde gövdesi çizgili, sırtı gri-kahverengi kırçıllıdır. Kaşı bulunmaz, göz halkası beyazdır. Sesi gür, melodik ve pes ıslıklardan oluşur: 'tyu-hu' ya da 'tyu-hu-hu' ve 'tyük-tyük'. Yaklaşıldığı zaman asabileşir, daha çığlıksı ötmeye başlar. Ötüşü melodiktir, 'tyü' sesinden gelişir, tekrarlı ve perde değiştiren 'tahudi' sesiyle biter. Uçuşu düz ve hızlıdır, kanatları ani darbelerle çırpar. Yerdeyken başını aşağı yukarı oynatır. Tatlısu kenarındaki otlaklar, sulak çayırlar, meralar ve kıyı bataklıklarında ürer. Kışın sulakalanların ve lagünlerin çamurlu kıyılarında bulunur. Boyu 27-29cm.

Bıyıklı doğan Falco biarmucus : Boyu gökdoğan ve ulu doğan arasıdır. Kanatları ve kuyruğu gökdoğandan daha uzun, kanat uçları daha yuvarlaktır. Üst tarafı grimsi kahverengi, alt tarafı krem rengidir. Alnı çizgili, tepesi kirli sarı ya da kızıl kahverengi, bıyığı gökdoğandan dardır. Bazı yaşlı kuşların kanatları beyazdır, bunlar gökdoğana benzer. Ulu doğan gibi kanat örtüleri kanat telekleriyle kontrast oluşturmaz. Çöller ve açık arazide yaşar. Genellikle yarlarda, kayalıklarda ve nadiren harabelerde yuva yapar. Boyu 43-50cm.

Ulu doğan Falco cherrung : Gökdoğandan daha geniş kanatlı ve daha uzun kuyrukludur. Gökdoğan ve bıyıklı doğandan açık renkli başı, çizgili tepesi ve ilik bıyığıyla ayrılır. Giysisi çok değişkendir, açık renkli olabilir. Genci daha sık çizgilidir, bıyıklı doğanın gencinden koyu renkli paçalarıyla ayrılır. Uçuşta kahverengi sırtı ve kanat örtüleri siyahımsı kanat telekleriyle kontrast oluşturur. Kuyruğu enine çizgilideğil, açık beneklidir. Alttan kanat altı örtüleri teleklerden koyu renklidir. Havada asılı kalabilir. Açık ve seyrek ağaçlıklı arazide; yüksek platolar, bozkır, ovalar, yarı çöllerde yaşar. Boyu 45-55cm.

Gökdoğan Falco peregrinus : Orta boylu bir doğandır. Sİyah bıyığı, beyaz yanakları ve boğazıyla kontrast oluşturur. Üst tarafı gri, alt tarafı beyaz ya da krem rengi üzerine enine koyu çizgilidir. Gencinin üst tarafı koyu kahverengi, alt tarafı boyuna koyu çizgilidir. Ayakları,göz ve burun derisi erişkininde sarı, gencinde mavi-gridir. Uçuştaki silueti özgündür,gövdesi tıknaz, kanatları sivri ve biraz daha kısa, kanat dibi ve kuyruğu geniştir. Kanatları çok hızlı çarpar, avına dik dalar. Sıkça dönerek yükselir. Sesi haşin, pes ve tekrarlıdır. Her türlü kayalık alanda yaşar, kışın deniz kıyısında ve sulakalanlarda sıkça bulunur. Genellikle kaya çıkıntılarında, nadiren ağaçlarda ve yapılarda yuva yapar. Boyu 36-48cm.

Kınalı Keklik Alectoris chukar : Bilinen ve sevilen bir kuştur. Üst tarafı, gridir, sırtı hafif açık kahverengiye çalar. Gaga dibi beyazlıdır. Uçuşta çilkeklikten gri sırtı ve daha büyük olmasıyla ayrılır. Bilindik sesi gür ve tizdir: 'çuk, çuk, çuk, çukar'. Bunun dışında gırtlaktan bir gıdaklama duyulur. 'kakkaba, kakkaba, kakkaba-...'. Kayalık, taşlık ve bitki örtüsü cılız olan tepeler ve dağ eteklerinde, taşlık yarı çöllerde yaşar. Eskiden çok bol iken sayıları aşırı avcılık nedeniyle çok azalmıştır. B. Avrupadaki avlaklarda yetiştirilmektedir. Boyu 32-34cm.

Bıldırcın Coturnix coturnix : Bölgedeki en küçük tavukgildir. Göçmendir. Kahverengidir, erkeğin başında ve boynunda siyah çizgiler , dişisi ve gencinin göğsünde siyah benekler vardır. Gagası gri,bacakları pembedir. Uçan bıldırcınkılavuzundan kanatlarının kızıl ve ayaklarının uzun olmasıyla ayrılır. Seyrek görülür, sıkça duyulur. Ana ötüşü: üç heceli, berrak ve uzaktan duyulabilen bir 'pik-vi-vik'. Dişinin 'brüt-brüt' sesi sadece yakından duyulur. Yerden havalandığı zaman 'kruii, kruii' veya 'kruuk-kruuk' diye seslenir. Tarım alanları, çayırlar, bozkır ve yarı çöllerde bulunur. Boyu 16-18cm.

Su kılavuzu Raitus aquatiqus : Nadiren görülür. Su tavuğundan daha küçüktür, alt tarafı gri, böğrü çizgilidir. Gagası uzun ve kırmızıdır, ucuna doğru koyulur. Bacakları kahverengidir. Çoğunlukla sazlıklar ve diğer sık bitki örtüsü içinde yaşar, sesi çok sık duyulur. Sert havalarda su donduğu zaman açığa çıkar. Ara sıra yüzer. Boyu 23-28cm.

Saz tavuğu Gallinula chloropus : Gagası ve alnı kırmızı, gaga ucu sarı, bacakları yeşil, gövdesi koyu renklidir. Gövdesinin yanında beyaz ve yatay bir çizgi uzanır. Kuyruk altı tüyleri beyazdır, kuyruğunu yukarı aşağı oynatarak beyazını gösterir ve yerini belli eder. Genci açık kahverengidir, genç sakarmekeden beyaz böğür çizgisiyle ayrılır. Civcivi simsiyah bir havla kaplıdır. Tipik sesi gür ve berraktır, vıraklamaya benzer: 'kürrük, kittik' ve 'keek'. Uçuşu çelimsizdir, patırtılı ve dengesiz bir şekilde havalanır, uçuşta bacaklarını geriye uzatır. Yüzerken bir tavuk gibi başını ileri geri oynatır. Tatlısu kenarında ve sazlıklarda yaşar, sıkça çayırlarda beslenir. Sudan fazla uzaklaşmaz. Boyu 32-35 cm.

Sakar meke Fullica atra : Gövdesi siyah, gagası ve alnı beyaz su kuşudur. Ördeklerden daha tıknaz ve yuvarlak hatlıdır. Bacakları yeşilimsidir, parmaklarında perde yerine geniş loplar bulunur. Uçarken beyaz firar hattı belirir. Gencinin boğazı ve boynunun önü beyazımsı, sırtı siyahtır. Hav tüyündeki civcivin başı ve boynu kızıldır. Sesi yüksek ve tizdir: 'köv', 'kyuk' ve 'kut'. Sudan havalanırken uzun süre su üstünde koşar. Grup içinde sıkça birbirlerini kovalarlar, saldırgan kuşlar diğerlerini uzun süre takip eder. Kenarları bitkiler ve sazlıklarla kaplı tatlısu göllerinde ürer. Kışın büyük sürüler oluşturur, su bitkilerince zengin olan sığ göller, lagünler ve deniz kıyısında bulunur. Boyu 38cm.

Poyraz kuşu Heamatapus ostralegus : Büyük ve siyah-beyaz bir kıyı kuşudur. Gagası uzun ve turuncu, bacakları pembedir. Uçuşta beyaz kanat çizgisi belirir. Üreme dışı giysisinde boğazı beyazdır. Gencinin gaga ucu koyu renklidir. Başlıca sesleri: ince ve tiz 'kliip' ve kısa bir 'pik, pik'. Gruplardan ve kur yapan kuşlardan uzun ötüşler duyulur. Deniz kıyıları, nehir boyları, acı ve tuzlu olan sığ göllerde ürer, lagünlerde kışlar. Atlantik kıyısında çok bol ve yaygın bir deniz kuşudur. Boyu 40-45cm.

Uzun bacak Himenthopus : Çok uzun pembe bacakları uzun düz gagasıyla hemen tanınır. Uçuşta geriye uzanan uzun bacakları dikkat çeker, kanatları alttan ve üstten siyahtır. Genel kural olarak erkeğin tepesi siyah, dişininki beyazdır, dişinin üst tarafı kahverengiye çalar. Gencinin tepesi boyun gerisi ve üst tarafı kahverengidir. Çok asabidir, yaklaşıldığında ötmeye başlar, uçarken ötmeye devam eder: 'kit, kit, kit'. Tatlı ya da acı göller, bataklıklar ve deniz kıyısında bulunur. Boyu 35-40cm.

Kılıçgaga Recurvirostra avocetta : Uzun ve ucu kalkık gagasıyla hemen tanınır. Bacakları mavi-gridir. Beslenirken gagasını su içinde sağa sola oynatır. Genci daha kahverengidir. İyi yüzer, yüzey ördekleri gibi boynunu suya sokar. Tipik sesi: 'kluuit'. Uçuş sesi yumuşak ve hırıltılıdır. Yuvasına ya da yavrusuna yaklaşan yabancıyı gür ve tekrarlı sesiyle kovalar. Acı ve tuzlu göller, bataklıklar, lagünler ve nadiren tatlı suda bulunur. Boyu 42-45cm.

Kocagöz Burchinus oedicnomus : Gagası kısa ve kalın, başı büyüktür. Gaga dibi sarı, gaga ucu siyah, gözü iri ve sarıdır. Gövdesi açık kahverengidir, kanadındaki iki siyah çizgi arasında beyazımsı bir şerit bulunur. Uçuşta siyah-beyaz telekleri belirir, iki kanat şeridi vardır. Geceleri öter; sesi ürkütücü ve çığlıksıdır: 'kuu-liii'. Uçuşu düzdür, yavaş kanat çırpar. Kurak ve genellikle taşlık arazide yaşar; tarlalar, kumullar, bozkır ve yarı çöller yaşam alanlarıdır. Sonbaharda küçük sürüler oluşturabilir. Boyu 40-44cm.

Batak kırlangıcı Glaerola pratincola : Boğazı ve göğsünün üst tarafı siyah bir çizgiyle çevrili ve krem rengidir. Gagası siyah, gaga dibi kırmızıdır. Gencinin boğazında koyu renkli çizgiler vardır ve boyun çizgisi kesintili ve daha geniştir. Genellikle uçarken görülür, uçuşta beyaz kuyruk sokumu, siyah kuyruğu, siyah kanat altı örtüleri ve beyaz firar hattı belirir. Sürüleri gürültücüdür, avlanırken akrobatik hareketler yaparlar. Uçuş sesi sumruyu andırır, sıkça öter: 'kik,kik,kik'. Su kenarlarındaki kuru çamur düzlüklerinde yaşar, göllerin ortalarındaki adalarda yuvalanabilir. Boyu 23-26cm.

Küçük halkalı cılıbıt Charadrius dubius : İnce ve zarif bir cılıbıttır. Maskesi ve göğüs kuşağı siyah, göz halkası sarıdır. Kaşı ince ve beyazdır, iki yandan gelerek tepesinde birleşir. Gagası siyah, bacakları soluk sarıdır. Gencinin göz halkası belirgindir, alnı açık renkli, gözünün gerisi koyu renkli, göğüs kuşağı kesiktir. Kanat çizgisi yoktur. Sesleri: 'pii-uu' ve 'pip-pip-pip' ve küçük sumruyu andıran pürüzlü bir ses. Ötüşü sesinin trillerle bezenmiş tekrarıdır, uçuşta öter, yarasa gibi kanat çırpar. Diğer cılıbıtların tersine sürüler oluşturmaz. Kumlu ve çakıllı göl kıyıları ve akarsularda ürer. Boyu 14-15cm.

Halkalı cılıbıt Charadrius hiaficula : Halkalı küçük cılıbıttan daha tıknaz ve büyüktür. Bacakları turuncu-sarı, gaga dibi sarı, gaga ucu siyahtır. Gencinin başında siyah bulunmaz, göğüs kuşağı kahverengi ve çoğunlukla kesiktir. Kanat çizgisi geniştir. Sesi berrak ve melodiktir: 'tuu-i' ve 'kuiip'. Ötüşü hüzünlüdür.. Sürücüldür, beslenirken tek başına dolaşır. Kumlu ve çakıllı deniz kıyıları, daha seyrek olarak tatlı ve acı göl ve nehir kıyıları, kum düzlüklerinde bulunur. Çamurlu deniz kıyıları ve lagünlerde kışlar. Atlantik kıyısındaki en yaygın kuşlardandır. Boyu 18-20cm.

Akça cılıbıt Charadrius alexandrinus :Küçük, tıknaz ve açık renkli bir cılıbıttır. Başı gövdesine oranla iridir. Gagası ve bacakları siyahtır. Kanat çizgisi halkalı cılıbıttan incedir. Üreme giysisinde erkeğin başında kızıl bir leke vardır, tepesinin önü, gözünün gerisi, yanakları ve kesik göğüs kuşağı siyahtır. Sesi cılızdır. 'vit, vii-it' ve 'prr-ip'. Ötüşü trillidir. Kumlu ve çakıllı deniz kıyısı, tuzlu ve acı göllerde yaşar. Boyu 15-17cm.

Altın yağmurcun Pluvialis apricaria : Gümüş yağmurcundan daha küçük, zarif ve ince gagalıdır. Sırtı sarımsıdır. Kanat altı ve kuyruk altı tüyleri beyazdır. Uçuşta sivri kanatları ve hızlı uçuşuyla güvercini andırır, uçan sürüler gösterişli manevralar yapar. Sesi berrak ve ıslıksıdır: 'tlui'. Hüzünlü ve trilli bir ötüşü vardır. Sürücüldür, sıkça kızkuşlarıyla beraber bulunur. Turbalıklar, tundra bataklıkları ve kutup fundalıklarında ürer, tarlalar, lagünler ve kıyı bataklıklarında kışlar. Türkiyede Mart ayında döğüşkenkuşlarla beraber geçit yapar. Boyu 26-29cm.

Yılan kartalı Circeatus gallicus : İri, uzun kanatlı, açık renkli yırtıcıdır. Balık kartalından daha büyük ve daha geniş kanatlıdır. Alttan başı ve kanat ucu koyu renkli, geri kalan kısımları beyaz üzerine enine koyu çizgilidir. Başı iri ve yuvarlaktır. Kuyruk ucu küttür, kuyruğunda enine 3-4 şerit bulunur. Sıkça havada asılı kalır. Dönerek yükselirken ve süzülürken kanatlarını yukarı kalkık ya da düz tutar; genel hatları bir şahine benzer. Sesi şahine benzer. Seyrek ağaçlıklı açık arazide yaşar. Yuvasını bir ağacın tepesinde kurar. Besininin çoğunu sürüngenler oluşturur. Boyu 62-67cm.

Saz delicesi Circus aeruginosus : Bölgedeki en büyük delicedir. Kanatları geniş ve yuvarlak uçludur; uçuşta şahine benzer. Erkeğin sırtı ve kanat örtüleri kzıl kahverengi, kanat telekleri ve kuruğu gri, kanat ucu siyahtır. Dişisi ve gencinin alnı, boğazı ve kanat önü krem rengi, diğer kısımları kahverengidir, bazı gençleri kopkoyu olabilir. Kara çaylaktan düz kanat üstü ve yuvarlak kuyruğu, genç arı şahinin ve küçük kartalın koyu donundan uzun, yuvarlak kuyruğu ve yukarı kalkık tutulan kanatlarıyla ayrılır. Tipik sesi tekrarlı ve keskindir: 'ke-ke-ke' ya da 'kek-kek-kek'. Genellikle gösteri uçuşu sırasında bazen de tehlike anında ya da düşmanını kovalarken duyulur. Sazlıklarda ürer, göç sırasında açık arazide de bulunur. Boyu 48-56cm.

Bozkır delicesi Circus macraurus : Çayır delicesine çok benzer, ondan biraz daha kısa ve küt kanatlıdır. Sade ve daha açık renkli erkeği bir martıyı andırır. Uçuşta başı ve göğsü açık renkli, kanat ucundaki siyah daha küçük ve baklava dilimi şeklindedir. Kanadında koyu firar hattı bulunmaz. Kuyruk sokumu sırtının rengindedir. Dişinin boynunda belirgin beyaz bir kolye ve gözünün gerisinde ince bir sürme vardır. Gencinin alt tarafı kızıl kahverengidir, çayır delicesine çok benzer; ondan beyaz kolyasiyle ayrılır. Otlaklar ve bozkırlarda yaşar. Boyu 40-48cm.

Çayır delicesi Circus pygargus : İnce yapılıdır. Kanatları ve kuyruğu uzun ve dar, kanat ucu oldukça sivri bir delicedir. Erkeği kanat üstündeki ve altındaki siyah çizgilerle ayrılır. Dişinin boyun halkası yoktur, gözünün gerisindeki gözünü çevreleyen bir yengeç kıskacına benzeyen beyazlıkla yırt edilir. Kulak örtüleri boyun yanından koyu renklidir. Gencinin alt tarafı kızıl kahverengidir, boyun halkası bulunmaz. Her iki cinsinde melanistik donu bulunur. Sesi diğer delicelerden tizdir. Tarlalar, otlaklar, çayırlar ve bataklıkların çevresinde yaşar. Boyu 43-47cm.

Çakır kuşu Accipiter gentilis : Büyük bir atmaca gibidir, dişisi şahin boyundadır. Başı gövdesinden koyu renkli, kaşı beyazdır. Kuyruk altı beyazdır. Genci kahverengidir; alt tarafı ve kanat altı örtüleri koyu kalın çizgilidir. Kanatları atmacadan uzun ve geniş, kuyruğu biraz daha kısa ve yuvarlak uçludur. Erkeği dişi bir atmacayla karıştırılabilir; ancak daha kalındır, kuyruğu geniş ve yuvarlak uçludur. Av uçuşunda hızlı ve alçaktan uçar. Dönerek yükselirken sıkça kanat çırpar. Sesi: tiz bir 'ke-ke-ke-ke' ve 'kuek-kuek-kuek-kuek', dişisininki: çığlıksı bir 'hi-yee, hi-yee'. Ormanlarda ürer, kışın ağaçlıklı açık arazide bulunur. Boyu 48-62cm.

Atmaca Accipiter nisus : Kanatları kısa ve geniş, kuyruğu uzun, küçük boylu ve çok yaygın bir yırtıcıdır. Erkeği mavimsi gri, dişisi kurşuni gridir. Alt tarafı enine çizgilidir; erkeğin çizgileri ve yanakları kızıldır. Dişinin ensesindeki beyaz leke daha büyüktür. Kuyruğu enine kalın çizgili ve düz uçludur. Gözleri sarıdır. Gencinin sırtı kahverengi, alttaki çizgileri düzensizdir. Aktif uçuş sırasında çok hızlı kanat çırpar ve kısa aralıklarla süzülür. Uçuşta bir kerkeneze benzer; kısa, geniş ve küt kanatları ve uçuş tarzıyla ondan ayrılır. Çoğu kez orman kenarlarında ya da çit boylarında avlanır. Dönerek yükselirken arada kanat çırpar. Tipik sesi: 'kek', 'kiu', 'kiov' ya da 'kiv' seslerinden birinin devamlı tekrarıdır. İbreli ve karışık ormanlarda ürer, kışın ormanlar, köyler ve büyük yerleşimlerin çevresinde bulunur. Avını yakaldıktan sonra sürekli kullandığı noktalara gelir ve avını burada parçalar; bu noktalarda avından geriye kalan tüyler ve kemikler bulunabilir. Boyu 28-38cm.

Şahin Buteo buteo : Giysisi çok çeşitlidir; koyu kahverengiden beyaza kadar değişik renkte olabilir. Eşlerin dış görünüşleri aynıdır. Konmuş halde koyu renkli başı, boynu ve göğsündeki açık renkli kolye ile ayırt edilebilir. Uçuşta el bileği lekesi koyu, el teleklerinin ucu açık renkli, kuyruğu enine ince çizgili, en uçtaki çizgi daha kalın ve belirgindir. Süzülürken kanatlarını düz tutar, dönerek yükselirken el bileğinden yukarı bükerek kaldırır, delicelere benzer. Havada asılı kalabilir. Sesi: tiz bşr martıyı andıran 'hiyee'. Ormanblar, ağaçlıklar ve ağaçlarla çevrili tarım arazilerinde bulunur. Kışın açık arazide bulunur. Boyu 51-57cm.

Kızıl şahin Bufeo rufinus : Şahinden biraz daha büyük, uzun kanatlı ve uzun kuyrukludur. Giysisi, özellikle de kanat altı çoğunlukla kızıldır. Göğsü açık renkli, göğsüne zıt olan karnı koyu renkli,kuyruğu erişkininde çizgisiz krem rengidir, gencininki ince çizgili olabilir. Kanat altında el teleklerinin içi bembeyazdır. Sesi şahine çok benzer. Dönerek yükselirken kanatlarını şahinden daha fazla yukarı kaldırır, süzülürken kanadını düz ya da yukarı kalkık tutar. Ovalar, bozkır, dağlar ve benzer açık arazide bulunur. Boyu 50-65cm.

Küçük orman kartalı Aquila pomarina : Şahine çok benzeyen küçük bir kartaldır. Büyük orman kartalından daha ince yapılı, dar kanatlı ve uzun kuyrukludur. Erişkinin gövdesi kahverengi, kanat telekleri siyahımsıdır. Kanat altı telekleri örtüleriyle kontrast oluşturur. Genci konmuş durumda ensesindeki kum rengi lekeyle ayrılır, uçuşta kanat altı daha kontrastlıdır, kanat üstünde iki silik çizgi vardır. Dönerek yükselirken kanatlarını aşağıya büker ve rahatça tanınır. Sesi tizdir ve az çınlar. Ormanlarda yuva yapar, İstanbul Boğazından büyük sayılarda göç eder. Boyu 60-65cm.

Şah kartal Aquila heliaca : Kaya kartalından biraz küçüktür. Erişkini beyaz omuz lekeleri, daha açık renkli ensesi ve boynuyla kaya kartalından ayrılır. Kuyruk dibi gridir, yaşlandıkça açılır. Gencinin gövdesi ve kuyruk sokumu sarımsı kahverengi, kanat ve kuyruk telekleri siyah, alt tarafı çizgilidir. Alttan açık renkli iç el telekleri belirir. Erişkini uçuşta paralel kenarları, dikdörtgen kanatları ve kapalı tutulan kuyruğuyla tanınır. Gencinin silueti erişkinden farklıdır, firar hattı kavislidir; daha çok bir bozkır kartalına benzer. Sesi: havlamaya benzeyen bir 'auk-auk-auk'. Ormanın ve bozkırın keşistiği alanlarda yuva yapar, kışın büyük sulaklanlarda da bulunur. Boyu 72-83cm.

Küçük kartal Hieratus fasciatus : Şahin boyundadır, kare kuyruğuyla tanınır. Üstten bakıldığında kanat örtülerinin oluşturduğu açık renkli diyagonal şerit ve beyaz omuz lekleri belirir. Açık donu Avrupa'da daha yaygındır, beyaz gövdesi ve kanat altı siyah kanat telekleriyle kontrast oluşturur, böylece leyleğe ya da küçük akbabaya benzer. Koyu donunun gövdesi koyu kahverengi, kuyruğu açık renklidir. Süzülürken kanatlarını hafifçe aşağı büker, dönerek yükselirken kanatlarını düz tutar, kara çaylağa benzer. Sesi melodik, aceleci ve inişli çıkışlı bir ıslıktır. Çoğunlukla dağlık arazide bulunan ormanlarda bulunur. Boyu 45-53cm.

Tavşancıl Hieratus fasciatus : Uçuşta uzun kanatları, kuyruğu be boynuyla büyük bir arı şahinine benzer. Kaya kartalından küçüktür. Beyaz gövde altı kanat altındaki geniş siyah şerit ve koyu renkli kuyruk ucu ile kontrast içindedir. Üstten beyaz sırtı belirir. Genci üstten kahverengi, alttan kestane kızılıdır. Süzülürken ve dönerek yükselirken kanatlarını düz tutar. Ana ötüşü: melodik bir 'klui-klui-klui'. Ormanlık ve çoğunlukla kayalık dağlarda yaşar. Kışın daha açık arazilerde bulunur. Boyu 65-75cm.

Küçük kerkenez Falco naumanni : Bozkırlarda kerkenezin yerini alır. Kerkeneze çok benzer; biraz daha küçük ve biraz daha kısa kuyrukludur. Erkeğin sırtı beneksiz, başı grimsi mavi, büyük kol örtüleri gridir; bıyığı bulunmaz. Dişisini ve gencini kerkenezden ayırt etmek çok zordur, orta kuyruk telekleri diğerlerinden uzundur. Tırnakları beyaz, kanat altı daha açıktır. Havada asılı kaldığında az kanat çırpar ve daha çok süzülür. Kerkenezden sürücüldür. Bozkır ve benzeri açık arazide bulunur. Kaya yarları, evler ve harabelerde koloniler halinde yuva yapar. Boyu 29-32cm.

Kerkenez Falco tinnuculus : Atmacayla beraver en yaygın bulunan küçük boylu yırtıcıdır. Kanatları uzun ve sivri, kuyruğu çok uzundur. Erkeğin başı ve kuyruğu mavi-gri, sırtı kestane kızılı üstüne koyu benekli, kanat telekleri siyahımsı, kuyruk bandı siyahtır. Dişisi ve genci koyu benekli kızıl sırtı ve kızıl giysisiyle küçük kerkenez dışındaki diğer doğanlardan ayrılır. Havada asılı kalarak avlanır. Sesi gür ve tizdir: 'kii-kii-kii'. Ağaçlıklı açık arazide, dağlarda ve şehirlerde bulunur. Boyu 32-35cm.

Ala doğan Falco vespertinus : Uçuştaki genel hatlarıyla kerkenez ve delice doğanın arasındadır. Delice doğandan daha kısa kanatlı ve daha ince yapılıdır. Erkeği koyu gridir, uçuş telekleri üstten gümüş gibi parlar, paçaları ve kuyruk altı örtüleri kırmızıdır. Gagası göz derisi ve bacakları erkeğinde kırmızı, dişisinde turuncudur. Dişisinin alt tarafı ve başı kirli turuncudur. Gencininki kahverengidir, alt tarafı kalın çizgilidir ve genç delice doğana benzer. Koloniler halinde korulu ve ağaçlıklı açık arazideki eski ekin kargası yuvalarında yuvalar. Sürüler halinde göçer. Boyu 29-31cm.

Boz doğan Falco columbarius : Ökse ardıcıyla aynı boyda olan erkeği bölgedeki en küçük yırtıcıdır. Erkeğin üst tarafı ve kuyruğu gri, kanat telekleri koyu renkli, kuyruk ucu siyahtır. Dişisi daha büyük ve kahverengidir; kuyruğu enine çizgilidir. Her ikisininde alt tarafı çizgilidir, bıyıkları bulunmaz. Uçuşta kalın yapılı ve tıknazdır. Kanat dibi geniş, kanat ucu sivri, kuyruğu nispeten kısadır. Erkek atmacadan sivri kanatları ve kısa kuyruğuyla ayrılır. Çok hızlı, alçaktan ve düz bir hatta uçar. İbreli ormanların çevresindeki bataklıklarda ürer, kışın açık arazide ve sulak alanların çevresinde bulunur. Boyu 25-30cm.

Delice doğan Falco subbuteo : Baş deseni ve genel hatlarıyla küçük bir gökdoğan gibidir. Küçük doğanlar arasında orağa benzeyen uzun ve sivri kanatları ve daha kısa kuyruğuyla ebabile benzer. Üst tarafı lacivert gri arası, paçaları ve kuyruk altı kızıl, alt tarafı koyu ve kalı çizgilidir. Dişinin üst tarafı kahverengiye yaklaşır. Genci kahverengidir, genç aladoğana çok benzer, davranışları, daha koyu renkli ensesi ve sırtıyla ayrılır. Uçuşta çok hızlı ve hareketlidir. Ana ötüşü kerkeneze benzer. Ağaçlıklı açık arazide bulunur. Boyu 30-36cm.

Kara doğan Falco eleonerea : Boyu gökdoğan ile delice doğan arasındadır. Delice doğandan daha uzun kanatlı ve uzun kuyrukludur. Üst tarafı grimsi kahverengidir. Açık donu büyük bir delice doğana benzer, alt tarafı kırmızı üzerine kalın çizgilidir. Koyu donu siyahımsıdır, aladoğandan koyu kahverengi paçalarıyla ayrılır. Uçuşta koyu renkli kanat altı örtüleriyle daha açık renkli kanat telekleri kontrast oluşturur. Genci kahverengidir, kuyruğu ve kanat altı enine çizgilidir. Sesi üç hecelidir: 'kek-keke-kek'. Havada çok hareketlidir, aktif uçuşta kanatlarının lastikten yapıldığı sanılabilir. Kayalık adalarda koloniler halinde yuva yapar, yazın sonuna doğru kuluçkaya yatar ve yavrularını göç eden ötücülerle besler. Boyu 36-40cm.

Bahri Podiceps cristatus : Üreme giysisinde siyah giysisinin iki yanında kaldırılabilen kulak tüyleri ve kızıl boynuyla hemen tanınır. Bu süs tüyleri kur sırasında kabartılır. Kur başı sessizce iki yana çevirme gibi birçok hareketten oluşur. Üreme dışı giysisinde bu süslü tüyler kaybolur, beyaz yanakları ve siyah gözpınarı öne çıkar. Gagası pembedir. Uçuşta beyaz aynası ve hücüm hattı belirir. Yüzerken boynunu çoğunlukla dik tutar. Havlamaya ve gaklamaya benzeyen, figanlı ve çıklamalı seslerden oluşan geniş bir repertuvarı vardır. Tatlı içsularda ürer, kışın içsularda ve deniz kıyısında bulunur. Boyu 46-51cm.

Kara kızılkuyruk Phoenucurus ochruros : Üreme giysisindeki erkeği siyah ve koyu gridir, kanatlarında beyaz bir panel bulunur, kuyruğu kızıldır. Üreme dışı giysisinde ve genç erkeği daha açık renklidir. Kanadındaki beyaz panel yaşla beraber büyür. Dişisi ve gencinin üst tarafı gri-kahverengidir. Ötüşü kzılkuyruk gibi şakımalıdır, kesik notalardan oluşur, gıcırdamalı bir sesle biter. Başlıca sesleri: 'tsip', 'tik' ve kızılkuyruğa benzer bir 'takk, takk'. Kayalık yamaçlar, yarlar, yayla köyleri ve şehirlerde ürer, çoğunlukla yüksek irtifada bulunur, kışın deniz kıyısına kadar iner. Boyu 14,5cm.

Kızılkuyruk Phoenucurus phoenucurus : Üreme giysisine erkeği beyaz altı ve kızıl altı tarafıyla tanınır. Dişinin üst tarafı kahverengi, alt tarafı turuncuya çalan krem rengidir. Genci beneklidir. Erkeği sonbaharda açık kırçıllıdır. Ötüşü ciklemeli ve çoğu kez taklitli bir şakımadır. Başlıca sesleri : taşkuşu gibi 'huit-tak-tak', söğüt bülbülüne benzeyen fakat daha gür bir 'huuit'. Ormanlar, kayalık tepeler, parklar, dere boylarındaki seyrek yaşlı ağaçlar, meyve bahçeleri ve bahçelerde bulunur. Boyu 14cm.

Taskuşu Saxicola torquata : Erkeği siyah, beyaz ve pas kızılıdır. Başının tamamı, boğazı ve üst tarafı siyah, omuz lekeleri, kuyruk sokumu ve kanat çizgisi beyazdır. Üreme dışı giysisine erkeğin siyah tüyleri kahverengiye döner. Dişisi üreme giysisinde daha açık kahverengidir. Çayır taşkuşundan kaşının ve kuyruk dış teleklerinin kökünün beyaz olmasıyla ayrılır. Ötüşü kısa ve bozuk bir şakımadır, çoğu kez danslı uçuşunda öter. Tipik sesi pürüzlüdür: 'tsak, tsak' ya da 'huii-tsak-tsak'. Sulak ve kuru çayırlar, kırlar, fundalıklar, alçak çalılıklar ve tarlalarda bulunur. Boyu 12,5cm.

Karatavuk Turdus merula : Avrupanın en yaygın ötücülerindendir. Erkeğin göğsü simsiyah gagası parlak sarı-turuncudur. Sığırcıktan daha iridir, beneksiz göövdesi, parlak sarı gagası ve yatay duruşuyla ayrılır. Dişisi ve genci koyu kahverengidir, genci kızıl kahverengidir. Uçuşta kısa kanatları ve uzun kuyruğu belirir. Ötüşü tatlı, meloddik ve ıslıksıdır, cümleleri ayrı ayrıdır ve her cümlenin sonunda tiz sesler duyulur. Yaygın sesi: 'çuuk, çuuk'. Uyarı sesi çok tiz bir 'tsii' sesi vardır. Konduğunda kuyruğunu diker, yerde hem zıplayarak hem koşarak ilerler. Ormanlar, çalılıklar, meyve bahçeleri, parklar ve bahçelerde bulunur. B. Avrupa'da şehirlerin içlerinde de yaşar. Boyu 24-25cm.

Saka Carduelis carduelis : En iyi bilinen ötücü kuşlardandır. Başında kırmızı, beyaz ve siyah bulunur. Kanadının ortası sarı, kanatları ve kuyruk telekleri siyahtır, uçlarında beyaz benekler vardır. Gencinin başı ve sırtı gri üzerine çizgilidir, kara başlı isketenin gencinden kuyruğunda sarının olmamasıyla ayrılır. Uçuşu hareketli ve dalgalıdır. Uçuş sesi berrak ve tatlı bir 'tsvit-vit-vit'. Ötüşü sesinin çeşitlemelerinden oluşur. Bunun dışındaki sesi: 'giiz'. Otsu bitkilerin zengin olduğu açık alanlar, bozkırlar, orman açıklıkları, bahçeler ve köylerde yaşar. Sonbaharda deve dikenleri gibi yüksek ve otsu bitkilerin tohumlarıyla beslenir. Boyu 12cm.

Bataklık kirazkuşu Emberiza schoeniclus : Üreme giysisindeki erkeğin başı ve boğazı simsiyah, bunları birbirinden ayıran bıyık çizgisi ve boyun halkası beyazdır. Genç erkeği ve üreme dışı giysisinde dişisine benzer. Dişinin kaşı kalın ve sarımsı beyaz, gıdı çizgisi, göğüs ve böğründeki çizgiler kahverengidir. Kuyruk dış telekleri beyaz, bacakları koyu kahverengidir. Dişisi diğer dişi çintelerden dışbükey gaga sırtıyla ayrılır. Ötüşü stakkatodur: 'tviik, tviik, tviik, tititik'. Başlıca sesleri: sarı kuyruksallayana benzeyen bir : 'tsviip' ve çulha kuşunu andıran ince bir 'tsip'. Göl ve bataklıklardaki sazlıklarda yuva yapar, kışın su kenarındaki bitkilerde ve tarlalarda bulunur. Boyu 15cm.

Öter ardıç Turdus phimelos : Benekli ardıçların orta boylusudur. Ökse ardıcından turuncumsu kanat altı, ters kalp şeklindeki benekleri, yeşilimsi üst tarafı ve kuyruğunda beyaz olmamasıyla ayrılır. Eşlerin dış görünüşleri aynıdır. Gencinin sırtı açık beneklidir. Uçuşta kısa kuyruğu belirir. Ötüşü melodik ve gürdür; iki yada üç kez tekrarlanan kısa cümlelerden oluşur. Başlıca sesleri: kısa ve yumuşak bir 'sipp', kızıl ardıca benzer ince bir 'siip'. Uyarı sesi olan 'çiik' karatavuktan daha tizdir. Yerde zıplayarak ve koşarak ilerler, toprak altındaki solucanları dinlemek için durup başını bir yana çevirir. Yaprakdöken ve karışık nemli ormanlar ve parklarda yuva yapar. Boyu 23cm.

Kamış bülbülü Cettia cetti : Bol ve yaygın olmasına rağmen görülmesi zor, duyulması kolay bir türdür. Tıknaz ve kalın yapılıdır. Üst tarafı düz koyu kahverengi, alt tarafı açık renklidir. Kaşı dar ve kirli beyaz, kanatları kısa, kuyruğu geniş ve yuvarlaktır, kuyruğunu yarı açık ya da kalkık tutar. Ötüşü çok yüksek sesli, vurgulu ve keskindir, aniden başlar: 'çit, çivit-çivit, çivit'. Korktuğu zaman da ötebilir. Sesleri: 'tşik' ve 'çarr'. Sulakalanlarda ve su boylarındaki nemli çalılıklarda bulunur. Boyu 14cm.

Ketenkuşu Carduelis cannabia : Kızıl sırtı, kanatlarındaki beyazlık ve sesiyle rahatça tanınır. Üreme giysisindeki erkeğin başı gri, gagası kahverengi, alnı ve göğsü kırmızı, sırtı parlak kızıl kahverengidir. Dişisi daha donuk renklidir. Üreme dışı giysisinde kızıl renkler daha çok pembeyue yaklaşır. Uçuş sesi kuru, tok ve kısadır: 'kut, kut'. Ötüşü ton olarak sesinin kıvamındadır, karışık ve kısa cümlelerden oluşur. Çoğu zaman koro halinde öter. Alçak çalılıklar ve seyrek bitkili kurak ve kayalık yamaçlarda yuva yapar. Küçük ve seyrek kolniler oluşturur. Kışın sürüler halinde açık arazide bulunur. Kuş meraklıları arasında fanyata olarak bilinir. Boyu 13,5cm.

Elmabaş patka Aythya ferina : Erkeğinin başı ve boynu kırmızı, sırtı gridir. Dişisinin başı sırtı ve göğsü açık kahverengi, sırtı ve karnı gri-kahverengidir. Genci dişiye benzer. Gagası gri-mavi kanatları düz gridir, kanat şeridi bulunmaz. Erkeğin tiz bir sesi vardır, dişininki sert ve hırıltılıdır: 'karr, karr'. Tatlı ve acı göllerde yaşar. Boyu 42-49cm.

Kuğu Cygnus olor : Bölgedeki en yaygın kuğudur. Erişkinin gagası turuncudur. Gaga sırtındaki gencinde bulunmayan büyük ve siyah bir et beni vardır. Gencinin gagası pembe, gövdesi diğer türlerin gencinden koyu renkli, kahverengimsi ya da nadiren beyazdır. Karada salınarak, paytak paytak ilerler. Suda çok zariftir; boynunu kıvırarak yüzer ve çoğu kez kanatlarını kabartıp kuyruğunu yukarı kaldırır. Sessizdir, uçuşta kanatlarından ıslıksı sesler çıkar: 'hompa, hompa'. Durgun ve yavaş akan tatlı sular ve bataklıklarda tek başına ya da koloniler oluşturarak yuva yapar. Kışın sürüler halinde lagünlerde bulunur. B. Avrupadaki yabanileşmiş park ve bahçe kuşlarından türemiştir. Boyu 145-160cm.

Sakarca Anser albifrons : Gri renkli kazların arasında en rahat ayırt edilenidir. Alnında geniş bir beyazlık, karnında değişen miktarda enine siyah şeritler bulunur. Gagası pembe, ayakları turuncudur. Genci düz-gri kahverengidir, alnında beyazlık bulunmaz. Genci; alnıyla fazla kontrast oluşturmayan koyu renkli başı, boynu ve pembe gagasıyla tarla kazından ayrılır. Sesi diğer kazlardan daha ince ve çatlaktır: 'kau-yau' ve 'kau-Iyau'. Tundra bataklılarında ürer, kışın tarlalarda beslenir. Avcılar arasında karkaz olarak bilinir. Boyu 65-78cm.

Boz kaz Anser anser : Bölgedeki en büyük gri kazdır, evcil kazın atasıdır. Ağır hareket eder ve yavaş kanat çırpar. Başı iri, boynu kalıncadır. Bacakları ve gagası pembedir. Karnında sakarcada olduğu gibi enine birkaç siyah şerit olabilir. Uçuşta açık renkli kanat örtüleriyle diğer gri kazlardan rahatça ayırt edilir. Sesi evcil bir kaz gibidir; uçuş sesi güçlü bir 'eeng-ang-ang'. Bataklıklar, turbalıklar ya da tatlısu kenarlarında yuva yapar. Boyu 75-90cm.

Kaşik gaga Anas clypeata : Tıknaz ve kısa boyunludur. Gagası çok iri ve kaşık şekillidir. Erkeği çok renklidir, başı koyu yeşil, gözü sarı, göğsü beyaz, karnı ve göğsü kızıldır. Dişisi bir iri gagalı yeşilbaş dişisine benzer;aynası yeşildir. Suda yğzerken boynunu gövdesine çeker, başını suya yakın tutar. Uçuşta mavi-gri kanat örtüleri belirir. Erkeğin sesi kabadır: 'tuuk, tuuk'. Dişisinin sesi iki heceli bir vaklamadan oluşur. Bitkilerin bol bulunduğu, sığ ve çamurlu tatlı ve acı göller ve bataklıklarda yaşar. Kışın çoğunlukla sığ tatlı sular ve lagünler, ara sıra daha derin göllerde bulunur. Boyu 49-52cm.

Tepeli patka Aythya fuligula : Erkeği beyaz karnı ve siyahımsı üst tarafıyla tanınır. Başı yuvarlak ve koyu mordur, geriye doğru uzanan bir ibiği vardır. Dişisi kahverengidir, ibiği daha kısa ve kalındır. Gaga dibindeki tüyleri karabaş patkanın dişisinde olduğu gibi beyaz olabilir. Genci dişiye benzer. Gagası gri-mavi, gözü sarıdır. Kanat şeridi beyazdır. Durgun ve yavaş akan sularda yaşar. Bitki örtüsü sık kıyılarda ürer. Kışın derin tatlı su gölleri, barajlar ve deniz kıyısında bulunur. Boyu 40-47cm.

Gökçe delice Circus cyaneus
Küçük serçe Paser moabiticus

Büyük örümcekkuşu Lanius excubitor
Ekin kargası Corvus frugilegus

Florya Carduelis choloris
Alaca Kirazkuşu Plectrophenax nivalis

Sarıgagalı ketenkuşu Carduelis flaviostris : Yüksek dağlarda ketenkuşunun yerini alır, daha koyu ve boz renklidir. Erkeğin boğazı ve karnı beyaz, göğsü siyah benekli, kuyruk sokumu pembedir. El teleklerindeki beyaz alan ketenkuşundan geniştir. Gagası daha küçük ve sivri, üreme döneminde gri, kışın sarıdır. Ötüşü ve uçuş sesi ketenkuşuna benzer, genizden gelen bir 'tva-it'. Ağaç sınırı üstündeki taşlık ve seyrek bitkili yamaçlarda ürer, kışın iç bölgelerdeki düzlüklerde ketenkuşuyla karışık sürüler oluşturur. Boyu 13,5cm.

Ala sığırcık Sturnus roseus

Çizgili ötleğen Sylvia nisoria
Karabaşlı ötleğen sylvia atricapilla

Çalıkuşu Regulus regulus
Uzunkuyruklu baştankara Aegitholos caudatus

Çam baştankarası Parus ater
Sıvacı kuşu Sitta europaea

Kızılkuyruklu örümcekkuşu Lanius isabellinus
Orman söğütbülbülü Phylloscosopus sibilatrix
Küçük sinekkapan Ficedula parva

Kızıl ardıç Turdus iliacus
Dikkuyruklu ötleğen Prinia graciliis

Saz bülbülü Acrocephalus scirpaceaus
Akgözlü ötleğen Sylvia hortensis

Akkanatlı toygar Melanocorypha leucoptera
Mahmuzlu incirkuşu Anthus novaeseelandie

Yeşil sırtlı incirkuşu Anthus hogsoni
Sarıbaşlı kuyruksallayan Motacilla citreola

Benekli bülbül Luscinia luscinia
Kukumav Athene noctua

Alaca baykuş Strix aluca
Paçalı baykuş Aegolius funereus
İbibik Upupa epops
Küçük yeşil ağaçkakan Picus canus
Kara ağaçkakan Dryocopus martius
İbibik toygarı Alaemon alaudipes
Benekli düdükçün Actitis macularia
Taşçeviren Arenaria interpres
Deniz düdükçünü Phalaropus lobatus
Karasırtlı martı Larus fuscus
Kara sumru Chlidonias leucopterus
Akkanatlı sumru Chlidonias leucopterus
Gökçe güvercin Columba palumbrus
Bataklık kırlangıcı Glareola pratincola
Akça Cılıbıt Charadrius elaxandrinus
Büyük cılıbıt Charadrius leschenauliti
Gümüş yağmurcun Pluvilais dominica
Büyük kızkuşu Venellus indicus
Sürmeli kumkuşu Limicola falcinellus
Büyük su çulluğu Gallinago media
Kara kızılbacak Tringa erythropus
Paçalı şahin Buteo lagopus
Büyük orman kartalı Aquila clanga
Gri doğan Falco concolor
Gök doğan Falco peregrinus
Kınalı keklik Alectoris chukar
Yoz atmaca Accipiter brevipes
Akkuyruklu kartal Haliaeetus albicilla
Yaz ördeği Marmaronetta angustirostris
Şakrakkuşu Pyrrhula pyrrhula
Ağaç serçesi Tree sparrow
Sarıboğazlı serçe Petronia xanthocollis
Halkalı sinekkapan Ficedula albicollis
Kayın baştankarası Parus Palustris
Mavi baştankara Parus caeruleus
Bozkır ötleğeni Sylvia conspicillata
Karaboğazlı ötleğen Sylvia rüppeli

DİLEK YARIMADASINDA YAŞAYAN OMURGALILAR
Erinaceus concolar (kirpi)     
      
Hystrix indica (oklu kirpi)     
      
Suncus etruscus (sivri faresi)     
      
Microtus majori (tarla faresi)     
Microtus guentheri (tarla faresi)
      
Rattus rattus (sıçan)     
      
Rattus norvegicus (göçmen sıçan)     
      
Rhinolophus euryale (Akdeniz nalburlu yarasası)     
      
Rhinolophus mehely (yarasa)     
Rhinolophus blassi (yarasa)
      
Myotis mystanicus (bıyıklı yarasa)     
      
Myotis emerginatus (kirpikli yarasa)     
      
Pipistrellus pipistrellus (cüce yarasa)     
      
Sciurus anomalus (sincap)     
      
Lepus capensis (kır tavşanı)     
Lepus europaeu (tavşan)
      
Canis aureus (çakal)     
      
Vulpes vulpes (tilki)     
      
Mustela nivalis (gelincik)     
      
Martes foina (ağaç sansarı)     
      
Meles meles (porsuk)     
      
Herpetes ichneumon (firavun sıçanı)     
      
Hyaenidae hyaea (çizgili sırtlan)     
      
Sus scrofa (yaban domuzu)     
      
Felis sylvestris (yaban kedisi)     
      
Felis lynx (vaşak)     
      
Felis caracal (step vaşağı, karakulak)